कवित सवैय भाई गुरुदासः

पुटः - 256


ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਸਮਸਰਿ ਨ ਪੁਜਸ ਮਧ ਕਰਕ ਸਬਦਿ ਸਰਿ ਬਿਖ ਨ ਬਿਖਮ ਹੈ ।
मधुर बचन समसरि न पुजस मध करक सबदि सरि बिख न बिखम है ।

मधुमाधुर्यं मधुरवाक्यानां माधुर्यं न तुल्यम् । न कश्चित् विषः कटुवाक्यानां इव असुविधाजनकः भवति।

ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਸੀਤਲਤਾ ਮਿਸਟਾਨ ਪਾਨ ਕਰਕ ਸਬਦ ਸਤਪਤ ਕਟੁ ਕਮ ਹੈ ।
मधुर बचन सीतलता मिसटान पान करक सबद सतपत कटु कम है ।

मधुरशब्दाः मनः शीतलं कुर्वन्ति यथा शीतपेयानि शरीरं शीतलं कुर्वन्ति, आरामं च ददति (ग्रीष्मकाले), परन्तु अत्यन्तं तीक्ष्णं कठोरं च वचनं तुलने अत्यन्तं कटुं वस्तु किमपि नास्ति।

ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਕੈ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਅਉ ਸੰਤੋਖ ਸਾਂਤਿ ਕਰਕ ਸਬਦ ਅਸੰਤੋਖ ਦੋਖ ਸ੍ਰਮ ਹੈ ।
मधुर बचन कै त्रिपति अउ संतोख सांति करक सबद असंतोख दोख स्रम है ।

मधुरवचनैः शान्तितृप्तिः सन्तुष्टिः च भवति, कठोरशब्दाः तु चञ्चलतां, दुष्टतां, श्रान्ततां च जनयन्ति ।

ਮਧੁਰ ਬਚਨ ਲਗਿ ਅਗਮ ਸੁਗਮ ਹੋਇ ਕਰਕ ਸਬਦ ਲਗਿ ਸੁਗਮ ਅਗਮ ਹੈ ।੨੫੬।
मधुर बचन लगि अगम सुगम होइ करक सबद लगि सुगम अगम है ।२५६।

मधुरशब्दाः कठिनं कार्यं सुलभं कुर्वन्ति यदा तु कठोरं कटुवचनं तु सुलभं कार्यं दुष्करं करोति । (२५६) ९.