Sri Dasam Granth

Tudalen - 106


ਰੂਆਲ ਛੰਦ ॥
rooaal chhand |

STANZA ROOAAL

ਸਾਜਿ ਸਾਜਿ ਚਲੇ ਤਹਾ ਰਣਿ ਰਾਛਸੇਾਂਦ੍ਰ ਅਨੇਕ ॥
saaj saaj chale tahaa ran raachhaseaandr anek |

Gan addurno eu lluoedd gorymdeithiodd llawer o gythreuliaid cyffredinol tuag at faes y gad.

ਅਰਧ ਮੁੰਡਿਤ ਮੁੰਡਿਤੇਕ ਜਟਾ ਧਰੇ ਸੁ ਅਰੇਕ ॥
aradh munddit mundditek jattaa dhare su arek |

Mae llawer o ryfelwyr â phennau hanner eillio, llawer â heilliaid heillio ac mae llawer â gwallt mat.

ਕੋਪਿ ਓਪੰ ਦੈ ਸਬੈ ਕਰਿ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਚਾਇ ॥
kop opan dai sabai kar sasatr asatr nachaae |

Mae pob un ohonyn nhw mewn cynddaredd mawr, yn achosi dawns eu harfau a'u harfwisgoedd.

ਧਾਇ ਧਾਇ ਕਰੈ ਪ੍ਰਹਾਰਨ ਤਿਛ ਤੇਗ ਕੰਪਾਇ ॥੪॥੬੮॥
dhaae dhaae karai prahaaran tichh teg kanpaae |4|68|

Maen nhw'n rhedeg ac yn ergydio, gan achosi i'w cleddyfau miniog ysgwyd a gliter. 4.68

ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਲਗੇ ਜਿਤੇ ਸਬ ਫੂਲ ਮਾਲ ਹੁਐ ਗਏ ॥
sasatr asatr lage jite sab fool maal huaai ge |

Yr holl ergydion arfau a breichiau a drawodd y dduwies, ymddangosent fel garlantau o flodau o amgylch ei gwddf.

ਕੋਪ ਓਪ ਬਿਲੋਕਿ ਅਤਿਭੁਤ ਦਾਨਵੰ ਬਿਸਮੈ ਭਏ ॥
kop op bilok atibhut daanavan bisamai bhe |

Wrth weld hyn llanwyd yr holl gythreuliaid â dicter a syndod.

ਦਉਰ ਦਉਰ ਅਨੇਕ ਆਯੁਧ ਫੇਰਿ ਫੇਰਿ ਪ੍ਰਹਾਰਹੀ ॥
daur daur anek aayudh fer fer prahaarahee |

Mae llawer ohonynt, yn rhedeg ymlaen dro ar ôl tro ergyd ergydion gyda'u harfau.

ਜੂਝਿ ਜੂਝਿ ਗਿਰੈ ਅਰੇਕ ਸੁ ਮਾਰ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰਹੀ ॥੫॥੬੯॥
joojh joojh girai arek su maar maar pukaarahee |5|69|

A chyda gwaeddi o ���kill, kill���, maent yn ymladd ac yn disgyn i lawr.5.69.

ਰੇਲਿ ਰੇਲਿ ਚਲੇ ਹਏਾਂਦ੍ਰਨ ਪੇਲਿ ਪੇਲਿ ਗਜੇਾਂਦ੍ਰ ॥
rel rel chale heaandran pel pel gajeaandr |

Mae cadfridogion y marchogwyr yn gyrru'r ceffylau ymlaen ac mae'r cadfridogion eliffant-marchog yn gyrru eu heliffantod.

ਝੇਲਿ ਝੇਲਿ ਅਨੰਤ ਆਯੁਧ ਹੇਲਿ ਹੇਲਿ ਰਿਪੇਾਂਦ੍ਰ ॥
jhel jhel anant aayudh hel hel ripeaandr |

Yn wynebu arfau diderfyn, y gelynion��� cadfridogion, yn dioddef yr ergydion, yn dal i wneud ymosodiad.

ਗਾਹਿ ਗਾਹਿ ਫਿਰੇ ਫਵਜਨ ਬਾਹਿ ਬਾਹਿ ਖਤੰਗ ॥
gaeh gaeh fire favajan baeh baeh khatang |

Mae'r byddinoedd sy'n gwasgu'r rhyfelwyr yn gorymdeithio ymlaen ac yn rhoi cawod i'w saethau.

ਅੰਗ ਭੰਗ ਗਿਰੇ ਕਹੂੰ ਰਣਿ ਰੰਗ ਸੂਰ ਉਤੰਗ ॥੬॥੭੦॥
ang bhang gire kahoon ran rang soor utang |6|70|

Mae llawer o ymladdwyr arwrol, gan fynd yn aelodau o'r corff, wedi cwympo i lawr ar faes y gad.6.70.

ਝਾਰਿ ਝਾਰਿ ਫਿਰੇ ਸਰੋਤਮ ਡਾਰਿ ਝਾਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ॥
jhaar jhaar fire sarotam ddaar jhaar kripaan |

Rhai lle mae'r siafftiau'n cwympo fel cawodydd glaw ac yn rhywle mae'r cleddyfau'n ergydion trawiadol gyda'i gilydd.

ਸੈਲ ਸੇ ਰਣਿ ਪੁੰਜ ਕੁੰਜਰ ਸੂਰ ਸੀਸ ਬਖਾਨ ॥
sail se ran punj kunjar soor sees bakhaan |

Mae'r eliffantod a welir gyda'i gilydd fel creigiau caregog a phennau'r rhyfelwyr yn ymddangos fel cerrig.

ਬਕ੍ਰ ਨਕ੍ਰ ਭੁਜਾ ਸੁ ਸੋਭਿਤ ਚਕ੍ਰ ਸੇ ਰਥ ਚਕ੍ਰ ॥
bakr nakr bhujaa su sobhit chakr se rath chakr |

Mae'r breichiau cam yn ymddangos fel octopws ac mae olwynion y cerbyd fel crwbanod.

ਕੇਸ ਪਾਸਿ ਸਿਬਾਲ ਸੋਹਤ ਅਸਥ ਚੂਰ ਸਰਕ੍ਰ ॥੭॥੭੧॥
kes paas sibaal sohat asath choor sarakr |7|71|

Mae'r gwallt yn ymddangos fel trwyn a llysnafedd a'r esgyrn wedi'u malu fel tywod.7.71.

ਸਜਿ ਸਜਿ ਚਲੇ ਹਥਿਆਰਨ ਗਜਿ ਗਜਿ ਗਜੇਾਂਦ੍ਰ ॥
saj saj chale hathiaaran gaj gaj gajeaandr |

Mae'r rhyfelwyr wedi gwisgo arfau ac mae'r eliffantod yn rhuo wrth symud ymlaen.

ਬਜਿ ਬਜਿ ਸਬਜ ਬਾਜਨ ਭਜਿ ਭਜਿ ਹਏਾਂਦ੍ਰ ॥
baj baj sabaj baajan bhaj bhaj heaandr |

Mae'r rhyfelwyr marchogaeth yn symud yn gyflym gyda seiniau gwahanol fathau o offerynnau cerdd.

ਮਾਰ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰ ਕੈ ਹਥੀਆਰ ਹਾਥਿ ਸੰਭਾਰ ॥
maar maar pukaar kai hatheeaar haath sanbhaar |

Gan ddal eu harfau yn eu dwylo, mae'r arwyr yn gweiddi ���kill, kill���.

ਧਾਇ ਧਾਇ ਪਰੇ ਨਿਸਾਚ ਬਾਇ ਸੰਖ ਅਪਾਰ ॥੮॥੭੨॥
dhaae dhaae pare nisaach baae sankh apaar |8|72|

Gan chwythu llawer conches, mae'r cythreuliaid yn rhedeg ar faes y gad.8.72.

ਸੰਖ ਗੋਯਮੰ ਗਜੀਯੰ ਅਰੁ ਸਜੀਯੰ ਰਿਪੁਰਾਜ ॥
sankh goyaman gajeeyan ar sajeeyan ripuraaj |

Mae'r conches a'r cyrn yn cael eu chwythu'n uchel ac mae cadfridogion y gelyn yn barod i ryfel.

ਭਾਜਿ ਭਾਜਿ ਚਲੇ ਕਿਤੇ ਤਜਿ ਲਾਜ ਬੀਰ ਨਿਲਾਜ ॥
bhaaj bhaaj chale kite taj laaj beer nilaaj |

Yn rhywle mae'r llwfrgwn, gan gefnu ar eu cywilydd, yn rhedeg i ffwrdd.

ਭੀਮ ਭੇਰੀ ਭੁੰਕੀਅੰ ਅਰੁ ਧੁੰਕੀਅੰ ਸੁ ਨਿਸਾਣ ॥
bheem bheree bhunkeean ar dhunkeean su nisaan |

Mae sŵn drymiau mawr yn cael ei glywed ac mae'r baneri'n chwipio.

ਗਾਹਿ ਗਾਹਿ ਫਿਰੇ ਫਵਜਨ ਬਾਹਿ ਬਾਹਿ ਗਦਾਣ ॥੯॥੭੩॥
gaeh gaeh fire favajan baeh baeh gadaan |9|73|

Mae'r lluoedd yn crwydro ac yn taro eu maces.9.73.

ਬੀਰ ਕੰਗਨੇ ਬੰਧਹੀ ਅਰੁ ਅਛਰੈ ਸਿਰ ਤੇਲੁ ॥
beer kangane bandhahee ar achharai sir tel |

Mae'r morynion nefol yn addurno'u hunain ac yn cynnig addurniadau i'r rhyfelwyr.

ਬੀਰ ਬੀਨਿ ਬਰੇ ਬਰੰਗਨ ਡਾਰਿ ਡਾਰਿ ਫੁਲੇਲ ॥
beer been bare barangan ddaar ddaar fulel |

Gan ddewis eu harwyr, mae'r merched nefol yn cael eu rhwymo gyda nhw mewn priodas trwy gawod o'r olew sydd wedi'i drwytho â hanfod blodau.

ਘਾਲਿ ਘਾਲਿ ਬਿਵਾਨ ਲੇਗੀ ਫੇਰਿ ਫੇਰਿ ਸੁ ਬੀਰ ॥
ghaal ghaal bivaan legee fer fer su beer |

Maen nhw wedi cymryd y rhyfelwyr gyda nhw yn eu cerbydau.

ਕੂਦਿ ਕੂਦਿ ਪਰੇ ਤਹਾ ਤੇ ਝਾਗਿ ਝਾਗਿ ਸੁ ਤੀਰ ॥੧੦॥੭੪॥
kood kood pare tahaa te jhaag jhaag su teer |10|74|

Mae'r arwyr inebriated am ymladd yn y rhyfel, neidio o'r cerbydau a chael eu saethu gyda saethau, yn disgyn i lawr isod.10.74

ਹਾਕਿ ਹਾਕਿ ਲਰੇ ਤਹਾ ਰਣਿ ਰੀਝਿ ਰੀਝਿ ਭਟੇਾਂਦ੍ਰ ॥
haak haak lare tahaa ran reejh reejh bhatteaandr |

Gan weiddi'n hyfryd ar faes y gad, mae'r cadfridogion arwrol wedi ymladd rhyfel.

ਜੀਤਿ ਜੀਤਿ ਲਯੋ ਜਿਨੈ ਕਈ ਬਾਰ ਇੰਦ੍ਰ ਉਪੇਾਂਦ੍ਰ ॥
jeet jeet layo jinai kee baar indr upeaandr |

Yr hwn oedd wedi gorchfygu y brenin a phenaethiaid duwiau eraill droeon.

ਕਾਟਿ ਕਾਟਿ ਦਏ ਕਪਾਲੀ ਬਾਟਿ ਬਾਟਿ ਦਿਸਾਨ ॥
kaatt kaatt de kapaalee baatt baatt disaan |

Pwy wnaeth Durga (Kapali) dorri a thaflu i wahanol gyfeiriadau.

ਡਾਟਿ ਡਾਟਿ ਕਰਿ ਦਲੰ ਸੁਰ ਪਗੁ ਪਬ ਪਿਸਾਨ ॥੧੧॥੭੫॥
ddaatt ddaatt kar dalan sur pag pab pisaan |11|75|

A chyda'r rhai oedd wedi daearu y mynyddoedd â chryfder eu dwylo a'u traed 11.75.

ਧਾਇ ਧਾਇ ਸੰਘਾਰੀਅੰ ਰਿਪੁ ਰਾਜ ਬਾਜ ਅਨੰਤ ॥
dhaae dhaae sanghaareean rip raaj baaj anant |

Mae'r gelynion sy'n gorymdeithio agead yn gyflym yn lladd ceffylau di-rif.

ਸ੍ਰੋਣ ਕੀ ਸਰਤਾ ਉਠੀ ਰਣ ਮਧਿ ਰੂਪ ਦੁਰੰਤ ॥
sron kee sarataa utthee ran madh roop durant |

Ac ar faes y gad, mae llif ofnadwy'r gwaed yn llifo.

ਬਾਣ ਅਉਰ ਕਮਾਣ ਸੈਹਥੀ ਸੂਲ ਤਿਛੁ ਕੁਠਾਰ ॥
baan aaur kamaan saihathee sool tichh kutthaar |

Mae arfau fel bwa a saethau, cleddyf, trident a bwyell sharpo yn cael eu defnyddio.

ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਹਣੇ ਦੋਊ ਕਰਿ ਕੋਪ ਕਾਲਿ ਕ੍ਰਵਾਰ ॥੧੨॥੭੬॥
chandd mundd hane doaoo kar kop kaal kravaar |12|76|

Y dduwies Kali mewn cynddaredd mawr, trawodd a lladd Chand a Mund.12.76.

ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |

DOHRA

ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਮਾਰੇ ਦੋਊ ਕਾਲੀ ਕੋਪਿ ਕ੍ਰਵਾਰਿ ॥
chandd mundd maare doaoo kaalee kop kravaar |

Mewn cynddaredd mawr tarodd Kali Chand a Mund a'u lladd.

ਅਉਰ ਜਿਤੀ ਸੈਨਾ ਹੁਤੀ ਛਿਨ ਮੋ ਦਈ ਸੰਘਾਰ ॥੧੩॥੭੭॥
aaur jitee sainaa hutee chhin mo dee sanghaar |13|77|

A'r holl fyddin, oedd yno, a ddinistriwyd yn ac ar unwaith.13.77.

ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬਚਿਤ੍ਰ ਨਾਟਕੇ ਚੰਡੀ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਬਧਹ ਤ੍ਰਿਤਯੋ ਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤ ॥੩॥
eit sree bachitr naattake chanddee charitre chandd mundd badhah tritayo dhiaae sanpooranam sat subham sat |3|

Yma terfyna y Drydedd Bennod o'r enw ���Lladd Chad a Mund��� o Chandi Charitra yn BACHITTAR NATAK.3.

ਅਥ ਰਕਤ ਬੀਰਜ ਜੁਧ ਕਥਨੰ ॥
ath rakat beeraj judh kathanan |

Nawr disgrifir y rhyfel yn erbyn Rakat Biraj:

ਸੋਰਠਾ ॥
soratthaa |

SORATHA

ਸੁਨੀ ਭੂਪ ਇਮ ਗਾਥ ਚੰਡ ਮੁੰਡ ਕਾਲੀ ਹਨੇ ॥
sunee bhoop im gaath chandd mundd kaalee hane |

Clywodd brenin y cythreuliaid y newyddion hyn fod Kali wedi lladd Chand a Mund.

ਬੈਠ ਭ੍ਰਾਤ ਸੋ ਭ੍ਰਾਤ ਮੰਤ੍ਰ ਕਰਤ ਇਹ ਬਿਧਿ ਭਏ ॥੧॥੭੮॥
baitth bhraat so bhraat mantr karat ih bidh bhe |1|78|

Yna eisteddodd y brodyr a phenderfynu fel hyn: 1.78.

ਚੌਪਈ ॥
chauapee |

CHAUPAI

ਰਕਤਬੀਜ ਤਪ ਭੂਪਿ ਬੁਲਾਯੋ ॥
rakatabeej tap bhoop bulaayo |

Yna galwodd y brenin Rakta-Bij ato.

ਅਮਿਤ ਦਰਬੁ ਦੇ ਤਹਾ ਪਠਾਯੋ ॥
amit darab de tahaa patthaayo |

Yna galwodd y brenin Rakat Beej a'i anfon ar ôl rhoi cyfoeth enfawr iddo.

ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਦਈ ਬਿਰੂਥਨ ਸੰਗਾ ॥
bahu bidh dee biroothan sangaa |

Roedd byddin fawr ('Biruthan') yn gwmni iddo hefyd.

ਹੈ ਗੈ ਰਥ ਪੈਦਲ ਚਤੁਰੰਗਾ ॥੨॥੭੯॥
hai gai rath paidal chaturangaa |2|79|

Rhoddwyd iddo hefyd amryw fathau o luoedd, sef pedwarplyg: ar feirch, ar eliffantod, ar gerbydau ac ar droed.2.79.

ਰਕਤਬੀਜ ਦੈ ਚਲਿਯੋ ਨਗਾਰਾ ॥
rakatabeej dai chaliyo nagaaraa |

Aeth y rakat-beez ymlaen i chwarae'r nagara

ਦੇਵ ਲੋਗ ਲਉ ਸੁਨੀ ਪੁਕਾਰਾ ॥
dev log lau sunee pukaaraa |

Gorymdeithiodd Rakat Beej ar ôl seinio ei utgorn, a glywyd hyd yn oed yn nhrigfanau duwiau.

ਕੰਪੀ ਭੂਮਿ ਗਗਨ ਥਹਰਾਨਾ ॥
kanpee bhoom gagan thaharaanaa |

Crynodd y ddaear a dechreuodd yr awyr grynu.

ਦੇਵਨ ਜੁਤਿ ਦਿਵਰਾਜ ਡਰਾਨਾ ॥੩॥੮੦॥
devan jut divaraaj ddaraanaa |3|80|

Crynodd y ddaear a dirgrynodd yr awyr, llanwyd yr holl dduwiau gan gynnwys y brenin ag ofn.3.80.

ਧਵਲਾ ਗਿਰਿ ਕੇ ਜਬ ਤਟ ਆਇ ॥
dhavalaa gir ke jab tatt aae |

Pan ddaeth (y cewri hynny) yn agos i Fynydd Kailash

ਦੁੰਦਭਿ ਢੋਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਬਜਾਏ ॥
dundabh dtol mridang bajaae |

Pan ddaethon nhw'n agos at fynydd Kailash, roedden nhw'n canu trwmpedau, drymiau a thabwyr.

ਜਬ ਹੀ ਸੁਨਾ ਕੁਲਾਹਲ ਕਾਨਾ ॥
jab hee sunaa kulaahal kaanaa |

Cyn gynted ag y clywodd (y dduwies) eu cri â'i chlustiau (felly'r dduwies)

ਉਤਰੀ ਸਸਤ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਲੈ ਨਾਨਾ ॥੪॥੮੧॥
autaree sasatr asatr lai naanaa |4|81|

Pan glywodd y duwiau'r synau â'u clustiau, disgynnodd y dduwies Durga i'r mynydd, gan gymryd llawer o arfau ac arfau.4.81.

ਛਹਬਰ ਲਾਇ ਬਰਖੀਯੰ ਬਾਣੰ ॥
chhahabar laae barakheeyan baanan |

(Fe) saethodd forglawdd o saethau

ਬਾਜ ਰਾਜ ਅਰੁ ਗਿਰੇ ਕਿਕਾਣੰ ॥
baaj raaj ar gire kikaanan |

Cawododd y dduwies saethau fel glaw di-baid, a achosodd i'r ceffylau a'u marchogion syrthio i lawr.

ਢਹਿ ਢਹਿ ਪਰੇ ਸੁਭਟ ਸਿਰਦਾਰਾ ॥
dteh dteh pare subhatt siradaaraa |

Dechreuodd rhyfelwyr a milwyr da syrthio,

ਜਨੁ ਕਰ ਕਟੈ ਬਿਰਛ ਸੰਗ ਆਰਾ ॥੫॥੮੨॥
jan kar kattai birachh sang aaraa |5|82|

Syrthiodd llawer o ryfelwyr a'u penaethiaid, roedd yn ymddangos fel pe bai'r coed wedi'u llifio.5.82.

ਜੇ ਜੇ ਸਤ੍ਰ ਸਾਮੁਹੇ ਭਏ ॥
je je satr saamuhe bhe |

Y rhai a ddaeth o flaen y gelyn (y dduwies),

ਬਹੁਰ ਜੀਅਤ ਗ੍ਰਿਹ ਕੇ ਨਹੀ ਗਏ ॥
bahur jeeat grih ke nahee ge |

Daeth y gelynion hynny o'i blaen, ni allent eto ddychwelyd i'w cartrefi yn fyw.

ਜਿਹ ਪਰ ਪਰਤ ਭਈ ਤਰਵਾਰਾ ॥
jih par parat bhee taravaaraa |

Ar yr hwn y tarawodd cleddyf (y dduwies).

ਇਕਿ ਇਕਿ ਤੇ ਭਏ ਦੋ ਦੋ ਚਾਰਾ ॥੬॥੮੩॥
eik ik te bhe do do chaaraa |6|83|

Y rhai a drawwyd gan y cleddyf, a syrthiasant i lawr yn ddau hanner neu bedwar chwarter.6.83.

ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥
bhujang prayaat chhand |

BHUJANG PRAYAAT STANZA

ਝਿਮੀ ਤੇਜ ਤੇਗੰ ਸੁਰੋਸੰ ਪ੍ਰਹਾਰੰ ॥
jhimee tej tegan surosan prahaaran |

Y cleddyf y mae hi wedi ei daro yn ire

ਖਿਮੀ ਦਾਮਿਨੀ ਜਾਣ ਭਾਦੋ ਮਝਾਰੰ ॥
khimee daaminee jaan bhaado majhaaran |

Gwrandawodd fel mellten ym mis Bhadon.

ਉਦੇ ਨਦ ਨਾਦੰ ਕੜਕੇ ਕਮਾਣੰ ॥
aude nad naadan karrake kamaanan |

Mae sain jingling bwâu yn ymddangos fel sŵn nant yn llifo.

ਮਚਿਯੋ ਲੋਹ ਕ੍ਰੋਹੰ ਅਭੂਤੰ ਭਯਾਣੰ ॥੭॥੮੪॥
machiyo loh krohan abhootan bhayaanan |7|84|

Ac mae'r arfau dur wedi'u taro mewn dicter mawr, sy'n ymddangos yn unigryw ac yn frawychus.7.84.

ਬਜੇ ਭੇਰਿ ਭੇਰੀ ਜੁਝਾਰੇ ਝਣੰਕੇ ॥
baje bher bheree jujhaare jhananke |

Mae sŵn drymiau'n codi yn y frwydr a'r rhyfelwyr yn disgleirio eu harfau.