वारं भाई गुरुदासः

पुटः - 6


ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः ओअङ्करः आदिशक्तिः दिव्यगुरुप्रसादेन साक्षात्कृतः

ਵਾਰ ੬ ।
वार ६ ।

ਪੂਰਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਜਾਣੀਐ ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਥਾਟੁ ਬਣਾਇਆ ।
पूरा सतिगुरु जाणीऐ पूरे पूरा थाटु बणाइआ ।

परितः भव्यतां (सृष्टेः) निर्मितं सम्यक् सत्यं गुरुं विज्ञेयेत्।

ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਸਾਧਸੰਗੁ ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਦ੍ਰਿੜਾਇਆ ।
पूरे पूरा साधसंगु पूरे पूरा मंत्र द्रिड़ाइआ ।

पूर्णस्य पवित्रसङ्घः सिद्धः स सिद्धः सम्यक् मन्त्रः पठितः।

ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਪੂਰਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੰਥੁ ਚਲਾਇਆ ।
पूरे पूरा पिरम रसु पूरा गुरमुखि पंथु चलाइआ ।

सिद्धेन भगवतः प्रति सम्पूर्णं प्रेम निर्मितं गुरमुखं जीवनपद्धतिं च विहितम्।

ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਦਰਸਣੋ ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਇਆ ।
पूरे पूरा दरसणो पूरे पूरा सबदु सुणाइआ ।

सिद्धस्य दर्शनं सिद्धं तथा सिद्धेनैव सिद्धशब्दश्रवणं कृतम्।

ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਬੈਹਣਾ ਪੂਰੇ ਪੂਰਾ ਤਖਤੁ ਰਚਾਇਆ ।
पूरे पूरा बैहणा पूरे पूरा तखतु रचाइआ ।

तस्य आसनं च सिद्धं सिंहासनं च सिद्धम्।

ਸਾਧ ਸੰਗਤਿ ਸਚੁ ਖੰਡੁ ਹੈ ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਹੋਇ ਵਸਗਤਿ ਆਇਆ ।
साध संगति सचु खंडु है भगति वछलु होइ वसगति आइआ ।

पवित्रसङ्घः सत्यस्य धाम भक्तस्य च दयालुः सन् भक्तानां स्वामित्वे अस्ति।

ਸਚੁ ਰੂਪੁ ਸਚੁ ਨਾਉ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਸਿਖਾ ਸਮਝਾਇਆ ।
सचु रूपु सचु नाउ गुर गिआनु धिआनु सिखा समझाइआ ।

गुरुः सिक्खानां प्रति स्वस्य निरपेक्षप्रेमात् भगवतः यथार्थं स्वरूपं, सत्यं नाम, ज्ञानोत्पादकं ध्यानं च अवगन्तुं कृतवान्।

ਗੁਰ ਚੇਲੇ ਪਰਚਾ ਪਰਚਾਇਆ ।੧।
गुर चेले परचा परचाइआ ।१।

गुरुणा शिष्यं जीवनमार्गे निमज्जितवान्।

ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਸਮਰਥੁ ਹੈ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਦਾ ਕਰੈ ਕਰਾਇਆ ।
करण कारण समरथु है साधसंगति दा करै कराइआ ।

सर्वः समर्थः ईश्वरः एव सर्वेषां कुशलः अपि च भौतिकः कारणः अस्ति किन्तु सः पवित्रसङ्घस्य इच्छानुसारं सर्वं करोति।

ਭਰੈ ਭੰਡਾਰ ਦਾਤਾਰੁ ਹੈ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਦਾ ਦੇਇ ਦਿਵਾਇਆ ।
भरै भंडार दातारु है साधसंगति दा देइ दिवाइआ ।

तस्य दाता भण्डाराः पूर्णाः सन्ति किन्तु सः पवित्रसङ्घस्य इच्छानुसारं ददाति।

ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰ ਰੂਪੁ ਹੋਇ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸਮਾਇਆ ।
पारब्रहम गुर रूपु होइ साधसंगति गुर सबदि समाइआ ।

स पारमार्थिकः ब्रह्म गुरुत्वात् पवित्रसङ्घं वचने समुदयति, सबद्।

ਜਗ ਭੋਗ ਜੋਗ ਧਿਆਨੁ ਕਰਿ ਪੂਜਾ ਪਰੇ ਨ ਦਰਸਨੁ ਪਾਇਆ ।
जग भोग जोग धिआनु करि पूजा परे न दरसनु पाइआ ।

यज्ञं कृत्वा मिष्टान्नयोगेन एकाग्रता विधिपूर्वकपूजा आचमनेन तस्य दर्शनं न कर्तुं शक्यते।

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਪਿਉ ਪੁਤੁ ਹੋਇ ਦਿਤਾ ਖਾਇ ਪੈਨ੍ਹੈ ਪੈਨ੍ਹਾਇਆ ।
साधसंगति पिउ पुतु होइ दिता खाइ पैन्है पैन्हाइआ ।

पवित्रसङ्घस्य सहचराः गुरुना सह पितृपुत्रसम्बन्धं निर्वाहयन्ति,

ਘਰਬਾਰੀ ਹੋਇ ਵਰਤਿਆ ਘਰਬਾਰੀ ਸਿਖ ਪੈਰੀ ਪਾਇਆ ।
घरबारी होइ वरतिआ घरबारी सिख पैरी पाइआ ।

यत्किमपि खादितुं धारयितुं च ददाति, ते खादन्ति धारयन्ति च।

ਮਾਇਆ ਵਿਚਿ ਉਦਾਸੁ ਰਖਾਇਆ ।੨।
माइआ विचि उदासु रखाइआ ।२।

ईश्वरः मायायां विरक्तः तिष्ठति।

ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉਠਿ ਕੈ ਜਾਇ ਅੰਦਰਿ ਦਰੀਆਉ ਨ੍ਹਵੰਦੇ ।
अंम्रित वेले उठि कै जाइ अंदरि दरीआउ न्हवंदे ।

प्रातःकाले अम्ब्रोसियलसमये उत्थाय सिक्खाः नदीयां स्नानं कुर्वन्ति।

ਸਹਜਿ ਸਮਾਧਿ ਅਗਾਧਿ ਵਿਚਿ ਇਕ ਮਨਿ ਹੋਇ ਗੁਰ ਜਾਪੁ ਜਪੰਦੇ ।
सहजि समाधि अगाधि विचि इक मनि होइ गुर जापु जपंदे ।

गहन एकाग्रतायाः माध्यमेन अगाहेश्वरे मनः स्थापयित्वा ते जापु (जी) पाठेन गुरुं देवं स्मरन्ति।

ਮਥੈ ਟਿਕੇ ਲਾਲ ਲਾਇ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਚਲਿ ਜਾਇ ਬਹੰਦੇ ।
मथै टिके लाल लाइ साधसंगति चलि जाइ बहंदे ।

पूर्णतया सक्रियताम् अवाप्नुवन् तदा ते सन्तानाम् पवित्रसङ्घं सम्मिलितुं गच्छन्ति।

ਸਬਦੁ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਲੀਣੁ ਹੋਇ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਣੀ ਗਾਇ ਸੁਣੰਦੇ ।
सबदु सुरति लिव लीणु होइ सतिगुर बाणी गाइ सुणंदे ।

सबादं स्मरणं प्रेम्णा च लीनाः भूत्वा ते गुरोः स्तोत्रं गायन्ति शृण्वन्ति च।

ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਭੈ ਵਰਤਿਮਾਨਿ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਗੁਰਪੁਰਬ ਕਰੰਦੇ ।
भाइ भगति भै वरतिमानि गुर सेवा गुरपुरब करंदे ।

ते ध्याने, सेवायां, ईश्वरभयेषु च स्वसमयं व्यतीतुं प्रीयन्ते तथा च ते तस्य वार्षिकोत्सवं आचरित्वा गुञ्जायाः सेवां कुर्वन्ति।

ਸੰਝੈ ਸੋਦਰੁ ਗਾਵਣਾ ਮਨ ਮੇਲੀ ਕਰਿ ਮੇਲਿ ਮਿਲੰਦੇ ।
संझै सोदरु गावणा मन मेली करि मेलि मिलंदे ।

सायंकाले सोडारं गायन्ति, परस्परं च हृदयेन सङ्गतिं कुर्वन्ति।

ਰਾਤੀ ਕੀਰਤਿ ਸੋਹਿਲਾ ਕਰਿ ਆਰਤੀ ਪਰਸਾਦੁ ਵੰਡੰਦੇ ।
राती कीरति सोहिला करि आरती परसादु वंडंदे ।

सोहिलं पठित्वा रात्रौ याचनां कृत्वा पवित्रभोजनं वितरन्ति (प्रसादम्)।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਪਿਰਮ ਚਖੰਦੇ ।੩।
गुरमुखि सुख फलु पिरम चखंदे ।३।

एवं गुरमुखाः प्रसन्नाः सुखफलं आस्वादयन्ति।

ਇਕ ਕਵਾਉ ਪਸਾਉ ਕਰਿ ਓਅੰਕਾਰਿ ਅਕਾਰੁ ਪਸਾਰਾ ।
इक कवाउ पसाउ करि ओअंकारि अकारु पसारा ।

ओअङ्करेश्वरः एकेन अनुनादेन रूपाणि सृष्टवान्।

ਪਉਣ ਪਾਣੀ ਬੈਸੰਤਰੋ ਧਰਤਿ ਅਗਾਸੁ ਧਰੇ ਨਿਰਧਾਰਾ ।
पउण पाणी बैसंतरो धरति अगासु धरे निरधारा ।

वायुजलं वह्निनाकाशं पृथिवीं च धारयामास (स्वक्रमेण) ।

ਰੋਮ ਰੋਮ ਵਿਚਿ ਰਖਿਓਨੁ ਕਰਿ ਵਰਭੰਡ ਕਰੋੜਿ ਅਕਾਰਾ ।
रोम रोम विचि रखिओनु करि वरभंड करोड़ि अकारा ।

तस्य प्रत्येकस्मिन् त्रिकोमे कोटि-कोटि-ब्रह्माण्डाः विद्यन्ते ।

ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮੁ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਅਲਖ ਅਪਾਰਾ ।
पारब्रहमु पूरन ब्रहमु अगम अगोचरु अलख अपारा ।

सः पारमार्थिकः ब्रह्म सम्पूर्णः (अन्तर्गतः बहिश्च) दुर्गमः, अगोचरः अबोधः अनन्तः च।

ਪਿਰਮ ਪਿਆਲੈ ਵਸਿ ਹੋਇ ਭਗਤਿ ਵਛਲ ਹੋਇ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ ।
पिरम पिआलै वसि होइ भगति वछल होइ सिरजणहारा ।

प्रेमभक्तिवशं तिष्ठति भक्तानां दयालुत्वेन च सृजति।

ਬੀਉ ਬੀਜਿ ਅਤਿ ਸੂਖਮੋ ਤਿਦੂੰ ਹੋਇ ਵਡ ਬਿਰਖ ਵਿਥਾਰਾ ।
बीउ बीजि अति सूखमो तिदूं होइ वड बिरख विथारा ।

सृष्टिवृक्षस्य विशालस्य रूपं गृह्णाति सूक्ष्मं बीजम्।

ਫਲ ਵਿਚਿ ਬੀਉ ਸਮਾਇ ਕੈ ਇਕ ਦੂੰ ਬੀਅਹੁ ਲਖ ਹਜਾਰਾ ।
फल विचि बीउ समाइ कै इक दूं बीअहु लख हजारा ।

फलेषु बीजानि सन्ति ततः एकबीजात् कोटिकोटिफलानि सृज्यन्ते ।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਗੁਰਸਿਖਾਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਪਿਆਰਾ ।
गुरमुखि सुख फल पिरम रसु गुरसिखां सतिगुरू पिआरा ।

गुरमुखानां मधुरं फलं भगवतः प्रेम्णा गुरुस्य सिक्खाः सच्चिदानन्दगुरुं प्रेम्णा भवन्ति।

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਚੁ ਖੰਡ ਵਿਚਿ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖੁ ਵਸੈ ਨਿਰੰਕਾਰਾ ।
साधसंगति सचु खंड विचि सतिगुर पुरखु वसै निरंकारा ।

पुण्यसमागमे सत्याधमे परमो निराकारो भगवान् निवसति।

ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਿਸਤਾਰਾ ।੪।
भाइ भगति गुरमुखि निसतारा ।४।

गुरमुखाः प्रेमभक्तिद्वारा मुक्ताः भवन्ति।

ਪਉਣੁ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਹੈ ਵਾਹਗੁਰੂ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਇਆ ।
पउणु गुरू गुर सबदु है वाहगुरू गुर सबदु सुणाइआ ।

गुरुवचनं वायुः, गुरुः आश्चर्येश्वरः च गुरुः वचनं पठितवान् अस्ति।

ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਪਵਿਤ੍ਰੁ ਕਰਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੰਥਿ ਨਿਵਾਣਿ ਚਲਾਇਆ ।
पाणी पिता पवित्रु करि गुरमुखि पंथि निवाणि चलाइआ ।

मनुष्यस्य पिता जलं यत् अधः प्रवहन् विनयं उपदिशति।

ਧਰਤੀ ਮਾਤ ਮਹਤੁ ਕਰਿ ਓਤਿ ਪੋਤਿ ਸੰਜੋਗੁ ਬਣਾਇਆ ।
धरती मात महतु करि ओति पोति संजोगु बणाइआ ।

मातृवत् सहिष्णुता पृथिवी माता सर्वेषां प्राणिनां अग्रे आधारः।

ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਰਾਤਿ ਦਿਹੁ ਬਾਲ ਸੁਭਾਇ ਜਗਤ੍ਰੁ ਖਿਲਾਇਆ ।
दाई दाइआ राति दिहु बाल सुभाइ जगत्रु खिलाइआ ।

अहोरात्रौ परिचारिकाः सन्ति ये बाल-प्रज्ञा-जनं जगतः नाटकेषु व्यस्तं कुर्वन्ति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਨਮੁ ਸਕਾਰਥਾ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਵਸਿ ਆਪੁ ਗਵਾਇਆ ।
गुरमुखि जनमु सकारथा साधसंगति वसि आपु गवाइआ ।

गुरमुखस्य जीवनं सार्थकं यतः पवित्रसङ्घे तस्य अहङ्कारः नष्टः अस्ति।

ਜੰਮਣ ਮਰਣਹੁ ਬਾਹਰੇ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਜੁਗਤਿ ਵਰਤਾਇਆ ।
जंमण मरणहु बाहरे जीवन मुकति जुगति वरताइआ ।

सः जीवने मुक्तः भूत्वा 'लोके परिवर्तनचक्रात् बहिः आगन्तुं कौशलेन व्यवहारं करोति।

ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਤਾ ਮਤਿ ਹੈ ਪਿਤਾ ਸੰਤੋਖ ਮੋਖ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ।
गुरमति माता मति है पिता संतोख मोख पदु पाइआ ।

गुरमुखानां माता गुरुपितुः प्रज्ञा, येन सन्तोषः ते मोक्षं प्राप्नुवन्ति।

ਧੀਰਜੁ ਧਰਮੁ ਭਿਰਾਵ ਦੁਇ ਜਪੁ ਤਪੁ ਜਤੁ ਸਤੁ ਪੁਤ ਜਣਾਇਆ ।
धीरजु धरमु भिराव दुइ जपु तपु जतु सतु पुत जणाइआ ।

क्षमा कर्तव्येन्द्रियं च तेषां भ्रातरः ध्यानं तपः संयमं पुत्रान्।

ਗੁਰ ਚੇਲਾ ਚੇਲਾ ਗੁਰੂ ਪੁਰਖਹੁ ਪੁਰਖ ਚਲਤੁ ਵਰਤਾਇਆ ।
गुर चेला चेला गुरू पुरखहु पुरख चलतु वरताइआ ।

गुरुः शिष्यश्च समतायां परस्परं प्रसृतौ तौ च सम्यक् परमेश्वरस्य विस्तारौ स्तः।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਅਲਖੁ ਲਖਾਇਆ ।੫।
गुरमुखि सुख फलु अलखु लखाइआ ।५।

तेषां कृतं परमं सुखं रेविंग् अवगच्छत् अन्येषां अपि तथैव साक्षात्कृतम्।

ਪਰ ਘਰ ਜਾਇ ਪਰਾਹੁਣਾ ਆਸਾ ਵਿਚਿ ਨਿਰਾਸੁ ਵਲਾਏ ।
पर घर जाइ पराहुणा आसा विचि निरासु वलाए ।

परस्य गृहे अतिथिः बहुषु अपेक्षासु अचिन्तितः एव तिष्ठति।

ਪਾਣੀ ਅੰਦਰਿ ਕਵਲ ਜਿਉ ਸੂਰਜ ਧਿਆਨੁ ਅਲਿਪਤੁ ਰਹਾਏ ।
पाणी अंदरि कवल जिउ सूरज धिआनु अलिपतु रहाए ।

कमलम् अपि जले सूर्ये समाहितं भवति, जलेन अप्रभावितः तिष्ठति।

ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਸਤਿਸੰਗਿ ਮਿਲਿ ਗੁਰ ਚੇਲੇ ਦੀ ਸੰਧਿ ਮਿਲਾਏ ।
सबद सुरति सतिसंगि मिलि गुर चेले दी संधि मिलाए ।

तथैव पवित्रसङ्घे गुरुः शिष्यश्च वचनेन (साबाद) ध्यानशक्त्या(सूरतिः) च मिलन्ति।

ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਗੁਰਸਿਖ ਹੋਇ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਚ ਖੰਡ ਵਸਾਏ ।
चारि वरन गुरसिख होइ साधसंगति सच खंड वसाए ।

चतुर्वर्णानां जनाः गुरुस्य अनुयायिनः भूत्वा पवित्रसङ्घद्वारा सत्यस्य निवासस्थाने निवसन्ति।

ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਤੰਬੋਲ ਰਸੁ ਖਾਇ ਚਬਾਇ ਸੁ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹਾਏ ।
आपु गवाइ तंबोल रसु खाइ चबाइ सु रंग चढ़ाए ।

सुपारीपत्रस्य एकवर्णरसः इव आत्मत्वं क्षिपन्ति, सर्वे च एकेन द्रुतवर्णेन वर्णिताः भवन्ति ।

ਛਿਅ ਦਰਸਨ ਤਰਸਨ ਖੜੇ ਬਾਰਹ ਪੰਥਿ ਗਿਰੰਥ ਸੁਣਾਏ ।
छिअ दरसन तरसन खड़े बारह पंथि गिरंथ सुणाए ।

सर्वे षड्दर्शनानि द्वादश सम्प्रदायश्च योगिनः दूरं स्थित्वा लोभन्ते (किन्तु तेषां अभिमानात् तत् पदं न प्राप्नुवन्ति)।

ਛਿਅ ਰੁਤਿ ਬਾਰਹ ਮਾਸ ਕਰਿ ਇਕੁ ਇਕੁ ਸੂਰਜੁ ਚੰਦੁ ਦਿਖਾਏ ।
छिअ रुति बारह मास करि इकु इकु सूरजु चंदु दिखाए ।

षड् ऋतुः द्वादश मासाः एकः सूर्यः एकः चन्द्रः च दर्शितः ।

ਬਾਰਹ ਸੋਲਹ ਮੇਲਿ ਕੈ ਸਸੀਅਰ ਅੰਦਰਿ ਸੂਰ ਸਮਾਏ ।
बारह सोलह मेलि कै ससीअर अंदरि सूर समाए ।

परन्तु गुरमुखैः सूर्यचन्द्रयोः परस्परं संलयनं कृतं अर्थात् सत्त्वस्य राजगुणानां च सीमां विध्वंसितम्।

ਸਿਵ ਸਕਤੀ ਨੋ ਲੰਘਿ ਕੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਇਕੁ ਮਨੁ ਇਕੁ ਧਿਆਏ ।
सिव सकती नो लंघि कै गुरमुखि इकु मनु इकु धिआए ।

शिवशक्तेः र्णायात् परं गत्वा भेषजन्ति एकं परम्।

ਪੈਰੀ ਪੈ ਜਗੁ ਪੈਰੀ ਪਾਏ ।੬।
पैरी पै जगु पैरी पाए ।६।

तेषां विनयः तेषां पादयोः संसारं पतति।

ਗੁਰ ਉਪਦੇਸ ਅਦੇਸੁ ਕਰਿ ਪੈਰੀ ਪੈ ਰਹਰਾਸਿ ਕਰੰਦੇ ।
गुर उपदेस अदेसु करि पैरी पै रहरासि करंदे ।

गुरुप्रवचनं क्रमं मत्वा ते कोडं बम्बलं पालयन्ति।

ਚਰਣ ਸਰਣਿ ਮਸਤਕੁ ਧਰਨਿ ਚਰਨ ਰੇਣੁ ਮੁਖਿ ਤਿਲਕ ਸੁਹੰਦੇ ।
चरण सरणि मसतकु धरनि चरन रेणु मुखि तिलक सुहंदे ।

गुरुचरणेषु समर्प्य तस्य पादरजः शिरसि प्रयोजयन्ति।

ਭਰਮ ਕਰਮ ਦਾ ਲੇਖੁ ਮੇਟਿ ਲੇਖੁ ਅਲੇਖ ਵਿਸੇਖ ਬਣੰਦੇ ।
भरम करम दा लेखु मेटि लेखु अलेख विसेख बणंदे ।

दैवस्य भ्रान्तलेखानां निवारणं कृत्वा ते अगोचर ईश्वरस्य प्रति विशेषप्रेमस्य निर्माणं कुर्वन्ति।

ਜਗਮਗ ਜੋਤਿ ਉਦੋਤੁ ਕਰਿ ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਨ ਲਖ ਪੁਜੰਦੇ ।
जगमग जोति उदोतु करि सूरज चंद न लख पुजंदे ।

असंख्यसूर्यचन्द्राणां तेजः न प्राप्यते ।

ਹਉਮੈ ਗਰਬੁ ਨਿਵਾਰਿ ਕੈ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਚ ਮੇਲਿ ਮਿਲੰਦੇ ।
हउमै गरबु निवारि कै साधसंगति सच मेलि मिलंदे ।

अहङ्कारं स्वतः लोपयन्तः पवित्रसङ्घस्य पवित्रे टङ्क्यां निमज्जन्ति।

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮੁ ਚਰਣ ਕਵਲ ਪੂਜਾ ਪਰਚੰਦੇ ।
साधसंगति पूरन ब्रहमु चरण कवल पूजा परचंदे ।

पवित्रसङ्घः सिद्धब्रह्मनिवासः ते (गुरमुखाः) पादकमलैः ओतप्रोतं मनः धारयन्ति।

ਸੁਖ ਸੰਪਟਿ ਹੋਇ ਭਵਰ ਵਸੰਦੇ ।੭।
सुख संपटि होइ भवर वसंदे ।७।

कृष्णा भृङ्गाः भूत्वा भोगदलेषु निवसन्ति।

ਗੁਰ ਦਰਸਨੁ ਪਰਸਣੁ ਸਫਲੁ ਛਿਅ ਦਰਸਨੁ ਇਕ ਦਰਸਨੁ ਜਾਣੈ ।
गुर दरसनु परसणु सफलु छिअ दरसनु इक दरसनु जाणै ।

धन्यः झलकः गुरुस्य च सङ्गतिः यतः तत्र षट् दर्शनेषु केवलं एकः एव ईश्वरस्य कल्पनां करोति।

ਦਿਬ ਦਿਸਟਿ ਪਰਗਾਸੁ ਕਰਿ ਲੋਕ ਵੇਦ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਪਛਾਣੈ ।
दिब दिसटि परगासु करि लोक वेद गुर गिआनु पछाणै ।

ज्ञानं प्राप्य लौकिककार्येषु अपि गुरुशिक्षां परिचययति

ਏਕਾ ਨਾਰੀ ਜਤੀ ਹੋਇ ਪਰ ਨਾਰੀ ਧੀ ਭੈਣ ਵਖਾਣੈ ।
एका नारी जती होइ पर नारी धी भैण वखाणै ।

एकां स्त्रियं पत्नीं कृत्वा सः (सिखः) उत्सवी भवति, अन्यस्य कस्यापि भार्यां स्वपुत्रीं भगिनीं वा मन्यते।

ਪਰ ਧਨੁ ਸੂਅਰ ਗਾਇ ਜਿਉ ਮਕਰੂਹ ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਣੈ ।
पर धनु सूअर गाइ जिउ मकरूह हिंदू मुसलमाणै ।

अन्यस्य पुरुषस्य सम्पत्तिं लोभयितुं निषिद्धं ( सिक्खस्य कृते) यथा शूकरः मुसलमानस्य कृते गोः च हिन्दुस्य कृते।

ਘਰਬਾਰੀ ਗੁਰਸਿਖੁ ਹੋਇ ਸਿਖਾ ਸੂਤ੍ਰ ਮਲ ਮੂਤ੍ਰ ਵਿਡਾਣੈ ।
घरबारी गुरसिखु होइ सिखा सूत्र मल मूत्र विडाणै ।

सिक्खः गृहस्थः भूत्वा टोनुरं,पवित्रसूत्रं ( Janeau), इत्यादीनि परित्यजति, उदरविष्ठा इव तान् परित्यजति।

ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮੁ ਗਿਆਨੁ ਧਿਆਨੁ ਗੁਰਸਿਖ ਸਿਞਾਣੈ ।
पारब्रहमु पूरन ब्रहमु गिआनु धिआनु गुरसिख सिञाणै ।

गुरुस्य सिक्खः पारमार्थिकं भगवन्तं एकमात्रं उच्चतरज्ञानं ध्यानं च प्राप्यते इति स्वीकुर्वति।

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਪਤਿ ਪਰਵਾਣੈ ।੮।
साधसंगति मिलि पति परवाणै ।८।

तादृशानां जनानां सङ्घे कोऽपि शरीरः प्रामाणिकः अपि च आदरणीयः भवितुम् अर्हति स्म ।

ਗਾਈ ਬਾਹਲੇ ਰੰਗ ਜਿਉ ਖੜੁ ਚਰਿ ਦੁਧੁ ਦੇਨਿ ਇਕ ਰੰਗੀ ।
गाई बाहले रंग जिउ खड़ु चरि दुधु देनि इक रंगी ।

यद्यपि गावः भिन्नवर्णाः तथापि तेषां क्षीरस्य समानवर्णः (शुक्लः) भवति ।

ਬਾਹਲੇ ਬਿਰਖ ਵਣਾਸਪਤਿ ਅਗਨੀ ਅੰਦਰਿ ਹੈ ਬਹੁ ਰੰਗੀ ।
बाहले बिरख वणासपति अगनी अंदरि है बहु रंगी ।

वनस्पतौ विविधाः वृक्षाः सन्ति किन्तु तत्र अग्निः भिन्नवर्णः अस्ति वा ?

ਰਤਨਾ ਵੇਖੈ ਸਭੁ ਕੋ ਰਤਨ ਪਾਰਖੂ ਵਿਰਲਾ ਸੰਗੀ ।
रतना वेखै सभु को रतन पारखू विरला संगी ।

रत्नानि बहवः पश्यन्ति किन्तु रत्नकारः दुर्लभः व्यक्तिः अस्ति।

ਹੀਰੇ ਹੀਰਾ ਬੇਧਿਆ ਰਤਨ ਮਾਲ ਸਤਿਸੰਗਤਿ ਚੰਗੀ ।
हीरे हीरा बेधिआ रतन माल सतिसंगति चंगी ।

यथा अन्यैः हीरकैः सह संलग्नः हीरकः रत्नसङ्गमे गच्छति, तथैव गुरुवचनवत् हीरकेन सह संलग्नः मनः-हीरकः पवित्रसङ्घस्य तारे गच्छति।

ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿਓਨੁ ਹੋਇ ਨਿਹਾਲੁ ਨ ਹੋਰਸੁ ਮੰਗੀ ।
अंम्रितु नदरि निहालिओनु होइ निहालु न होरसु मंगी ।

ज्ञानिनः गुरुस्य अम्ब्रोसियल दर्शनेन आशीर्वादं प्राप्नुवन्ति ततः तेषां किमपि इच्छा नास्ति।

ਦਿਬ ਦੇਹ ਦਿਬ ਦਿਸਟਿ ਹੋਇ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਜੋਤਿ ਅੰਗ ਅੰਗੀ ।
दिब देह दिब दिसटि होइ पूरन ब्रहम जोति अंग अंगी ।

तेषां शरीरदृष्टिः दिव्यतां गच्छति, तेषां प्रत्येकं अङ्गं सिद्धब्रह्मस्य दिव्यं प्रकाशं प्रतिबिम्बयति।

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਸਤਿਗੁਰ ਸਹਲੰਗੀ ।੯।
साधसंगति सतिगुर सहलंगी ।९।

सच्चे गुरुणा सह तेषां सम्बन्धः पवित्रसङ्घद्वारा स्थापितः भवति।

ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਸਾਧਸੰਗਿ ਪੰਚ ਸਬਦ ਇਕ ਸਬਦ ਮਿਲਾਏ ।
सबद सुरति लिव साधसंगि पंच सबद इक सबद मिलाए ।

गुरमुखः स्वस्य ध्यानशक्तिं वचने निमज्जन् पञ्चप्रकारस्य शब्दानां (बहुवाद्यानां माध्यमेन निर्मितस्य) माध्यमेन अपि केवलं वचनं शृणोति।

ਰਾਗ ਨਾਦ ਲਖ ਸਬਦ ਲਖਿ ਭਾਖਿਆ ਭਾਉ ਸੁਭਾਉ ਅਲਾਏ ।
राग नाद लख सबद लखि भाखिआ भाउ सुभाउ अलाए ।

रागं नादं च केवलं माध्यमं मत्वा गुरमुखः प्रेम्णा चर्चां करोति, पाठयति च।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਬ੍ਰਹਮ ਧਿਆਨੁ ਧੁਨਿ ਜਾਣੈ ਜੰਤ੍ਰੀ ਜੰਤ੍ਰ ਵਜਾਏ ।
गुरमुखि ब्रहम धिआनु धुनि जाणै जंत्री जंत्र वजाए ।

परमतत्त्वज्ञानस्य रागं गुरमुखाः एव अवगच्छन्ति।

ਅਕਥ ਕਥਾ ਵੀਚਾਰਿ ਕੈ ਉਸਤਤਿ ਨਿੰਦਾ ਵਰਜਿ ਰਹਾਏ ।
अकथ कथा वीचारि कै उसतति निंदा वरजि रहाए ।

सिक्खाः अवाच्यस्य वचनं चिन्तयन्ति, स्तुतिनिन्दां च वर्जयन्ति।

ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਅਵੇਸੁ ਕਰਿ ਮਿਠਾ ਬੋਲਣੁ ਮਨ ਪਰਚਾਏ ।
गुर उपदेसु अवेसु करि मिठा बोलणु मन परचाए ।

गुरुनिर्देशं हृदये प्रवेशं दत्त्वा ते विनयेन वदन्ति तथा च परस्परं सान्त्वयन्ति।

ਜਾਇ ਮਿਲਨਿ ਗੁੜ ਕੀੜਿਆਂ ਰਖੈ ਰਖਣਹਾਰੁ ਲੁਕਾਏ ।
जाइ मिलनि गुड़ कीड़िआं रखै रखणहारु लुकाए ।

सिक्खानां गुणाः गोपयितुं न शक्यन्ते। यथा मनुष्यः मोलासं गोपयति, परन्तु पिपीलिकाः तत् आविष्करिष्यन्ति।

ਗੰਨਾ ਹੋਇ ਕੋਲੂ ਪੀੜਾਏ ।੧੦।
गंना होइ कोलू पीड़ाए ।१०।

यथा इक्षुः चक्रे निपीडितः सन् रसं ददाति तथा सिक्खः अन्येषां अनुग्रहं कुर्वन् दुःखं प्राप्नुयात् ।

ਚਰਣ ਕਮਲ ਮਕਰੰਦੁ ਰਸਿ ਹੋਇ ਭਵਰੁ ਲੈ ਵਾਸੁ ਲੁਭਾਵੈ ।
चरण कमल मकरंदु रसि होइ भवरु लै वासु लुभावै ।

कृष्णमक्षिका इव गुरुचरणकमलेषु समर्प्य रसं भुक्त्वा सुखिनः तिष्ठन्ति।

ਇੜਾ ਪਿੰਗੁਲਾ ਸੁਖਮਨਾ ਲੰਘਿ ਤ੍ਰਿਬੇਣੀ ਨਿਜ ਘਰਿ ਆਵੈ ।
इड़ा पिंगुला सुखमना लंघि त्रिबेणी निज घरि आवै ।

इरा-पिङ्गलासुसुम्ना-त्रिवेणीं परं गत्वा स्वात्मनि स्थिराः भवन्ति।

ਸਾਹਿ ਸਾਹਿ ਮਨੁ ਪਵਣ ਲਿਵ ਸੋਹੰ ਹੰਸਾ ਜਪੈ ਜਪਾਵੈ ।
साहि साहि मनु पवण लिव सोहं हंसा जपै जपावै ।

ते श्वास-मनस-प्राण-ज्वालाद्वारा, सोहम-हंस-पाठान् (जप) पठन्ति, अन्येषां पाठं च कुर्वन्ति।

ਅਚਰਜ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਲਿਵ ਗੰਧ ਸੁਗੰਧਿ ਅਵੇਸੁ ਮਚਾਵੈ ।
अचरज रूप अनूप लिव गंध सुगंधि अवेसु मचावै ।

सुरतिरूपं अद्भुतं सुगन्धितं मनोहरं च।

ਸੁਖਸਾਗਰ ਚਰਣਾਰਬਿੰਦ ਸੁਖ ਸੰਪਟ ਵਿਚਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਵੈ ।
सुखसागर चरणारबिंद सुख संपट विचि सहजि समावै ।

गुरमुखाः शान्ततया गुरुचरणसुखसागरे लीनाः भवन्ति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਦੇਹ ਬਿਦੇਹ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਵੈ ।
गुरमुखि सुख फल पिरम रसु देह बिदेह परम पदु पावै ।

यदा ते भोगफलरूपाः परमं आनन्दं प्राप्नुवन्ति तदा देह-अशरीर-बन्धनात् परं गत्वा उच्चतमं पदं प्राप्नुवन्ति।

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਵੈ ।੧੧।
साधसंगति मिलि अलखु लखावै ।११।

एतादृशानां गुरमुखानां पुण्यसङ्घे तस्य अदृश्यस्य भगवतः आलोकः भवति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਥਿ ਸਕਥ ਹਨਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਗੁਰ ਕਾਰ ਕਮਾਵੈ ।
गुरमुखि हथि सकथ हनि साधसंगति गुर कार कमावै ।

योग्याः सिक्खानां हस्ताः ये पवित्रसङ्घे गुरुकार्यं कुर्वन्ति।

ਪਾਣੀ ਪਖਾ ਪੀਹਣਾ ਪੈਰ ਧੋਇ ਚਰਣਾਮਤੁ ਪਾਵੈ ।
पाणी पखा पीहणा पैर धोइ चरणामतु पावै ।

ये जलं आकर्षयन्ति, संगतिं व्यजनयन्ति, पिष्टं पिष्टयन्ति, गुरुपादं प्रक्षाल्य ततः जलं पिबन्ति;

ਗੁਰਬਾਣੀ ਲਿਖਿ ਪੋਥੀਆ ਤਾਲ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਰਬਾਬ ਵਜਾਵੈ ।
गुरबाणी लिखि पोथीआ ताल म्रिदंग रबाब वजावै ।

ये गुरुस्तवानां प्रतिकृतिं कृत्वा पवित्रसङ्गमे झङ्कारं, मिरदङ्गं, लघु ढोलं, विद्रोहं च वादयन्ति।

ਨਮਸਕਾਰ ਡੰਡਉਤ ਕਰਿ ਗੁਰਭਾਈ ਗਲਿ ਮਿਲਿ ਗਲਿ ਲਾਵੈ ।
नमसकार डंडउत करि गुरभाई गलि मिलि गलि लावै ।

ये हस्ताः प्रणामं कुर्वन्ति, प्रणामं कर्तुं साहाय्यं कुर्वन्ति, भ्रातरं सिक्खं आलिंगयन्ति च ते योग्याः सन्ति;

ਕਿਰਤਿ ਵਿਰਤਿ ਕਰਿ ਧਰਮ ਦੀ ਹਥਹੁ ਦੇ ਕੈ ਭਲਾ ਮਨਾਵੈ ।
किरति विरति करि धरम दी हथहु दे कै भला मनावै ।

ये आजीविकाम् प्रामाणिकतया, munficently च अन्येषां अनुग्रहं प्रयच्छन्ति।

ਪਾਰਸੁ ਪਰਸਿ ਅਪਰਸਿ ਹੋਇ ਪਰ ਤਨ ਪਰ ਧਨ ਹਥੁ ਨ ਲਾਵੈ ।
पारसु परसि अपरसि होइ पर तन पर धन हथु न लावै ।

तादृशस्य सिक्खस्य हस्ताः प्रशंसनीयाः सन्ति यः गुरुसंपर्कं कृत्वा लौकिकसामग्रीषु उदासीनः भूत्वा परस्य भार्यायाः सम्पत्तिविषये वा दृष्टिः न स्थापयति

ਗੁਰਸਿਖ ਗੁਰਸਿਖ ਪੂਜ ਕੈ ਭਾਇ ਭਗਤਿ ਭੈ ਭਾਣਾ ਭਾਵੈ ।
गुरसिख गुरसिख पूज कै भाइ भगति भै भाणा भावै ।

यः अन्यं सिक्खं प्रेम्णा ईश्वरस्य प्रेम, भक्तिं, भयं च आलिंगयति;

ਆਪੁ ਗਵਾਇ ਨ ਆਪੁ ਗਣਾਵੈ ।੧੨।
आपु गवाइ न आपु गणावै ।१२।

अहङ्कारं परिहरति न च प्रतिपादयति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੈਰ ਸਕਾਰਥੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਾਰਗਿ ਚਾਲ ਚਲੰਦੇ ।
गुरमुखि पैर सकारथे गुरमुखि मारगि चाल चलंदे ।

धन्याः सिक्खानां पादाः ये गुरुमार्गेण गच्छन्ति;

ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਜਾਨਿ ਚਲਿ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਚਲਿ ਜਾਇ ਬਹੰਦੇ ।
गुरू दुआरै जानि चलि साधसंगति चलि जाइ बहंदे ।

ये गुरुद्वारं गत्वा पवित्रसङ्घे तेषां उपविशन्ति;

ਧਾਵਨ ਪਰਉਪਕਾਰ ਨੋ ਗੁਰਸਿਖਾ ਨੋ ਖੋਜਿ ਲਹੰਦੇ ।
धावन परउपकार नो गुरसिखा नो खोजि लहंदे ।

ये गुरुसिक्खान् अन्वेष्य तेषु अनुग्रहं कर्तुं त्वरन्ति।

ਦੁਬਿਧਾ ਪੰਥਿ ਨ ਧਾਵਨੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚਿ ਉਦਾਸੁ ਰਹੰਦੇ ।
दुबिधा पंथि न धावनी माइआ विचि उदासु रहंदे ।

योग्याः क्षौमस्य पादाः ये द्वन्द्वमार्गं न गच्छन्ति, धनधारकाः च तस्मिन् उदासीनाः तिष्ठन्ति।

ਬੰਦਿ ਖਲਾਸੀ ਬੰਦਗੀ ਵਿਰਲੇ ਕੇਈ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦੇ ।
बंदि खलासी बंदगी विरले केई हुकमी बंदे ।

अल्पाः एव जनाः सन्ति ये परमसेनापतिस्य आदेशं पालन्ते, तं नमस्कारं कुर्वन्ति, एवं स्वबन्धनात् पलायन्ते;

ਗੁਰਸਿਖਾ ਪਰਦਖਣਾਂ ਪੈਰੀ ਪੈ ਰਹਰਾਸਿ ਕਰੰਦੇ ।
गुरसिखा परदखणां पैरी पै रहरासि करंदे ।

गुरुसिक्खानां प्रदक्षिणं कृत्वा तेषां पादयोः पतनस्य प्रथां ये गृह्णन्ति।

ਗੁਰ ਚੇਲੇ ਪਰਚੈ ਪਰਚੰਦੇ ।੧੩।
गुर चेले परचै परचंदे ।१३।

गुरुसिक्खाः तादृशेषु भोगेषु रमन्ते।

ਗੁਰਸਿਖ ਮਨਿ ਪਰਗਾਸੁ ਹੈ ਪਿਰਮ ਪਿਆਲਾ ਅਜਰੁ ਜਰੰਦੇ ।
गुरसिख मनि परगासु है पिरम पिआला अजरु जरंदे ।

सिक्खानां प्रबुद्धं मनः भगवतः प्रेमस्य असह्यं चषकं पिबति पचति च।

ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬ੍ਰਹਮੁ ਬਿਬੇਕੀ ਧਿਆਨੁ ਧਰੰਦੇ ।
पारब्रहमु पूरन ब्रहमु ब्रहमु बिबेकी धिआनु धरंदे ।

ब्रह्मज्ञानसंयुताः ध्यायन्ति ब्रह्म पारमार्थिकम्।

ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਲੀਣ ਹੋਇ ਅਕਥ ਕਥਾ ਗੁਰ ਸਬਦੁ ਸੁਣੰਦੇ ।
सबद सुरति लिव लीण होइ अकथ कथा गुर सबदु सुणंदे ।

शब्द-साबाद-मध्ये स्व-चेतना-विलयनं कृत्वा वचन-गुरुस्य अवर्णनीय-कथां पठन्ति।

ਭੂਤ ਭਵਿਖਹੁਂ ਵਰਤਮਾਨ ਅਬਿਗਤਿ ਗਤਿ ਅਤਿ ਅਲਖ ਲਖੰਦੇ ।
भूत भविखहुं वरतमान अबिगति गति अति अलख लखंदे ।

ते अतीतानां वर्तमानानाञ्च अबोधगतिम् द्रष्टुं समर्थाः सन्ति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਖ ਫਲੁ ਅਛਲੁ ਛਲੁ ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਕਰਿ ਅਛਲੁ ਛਲੰਦੇ ।
गुरमुखि सुख फलु अछलु छलु भगति वछलु करि अछलु छलंदे ।

कदापि आनन्दस्य फलं न मोहयित्वा गुरमुखाः प्राप्नुवन्ति, ईश्वरस्य प्रसादेन च, भक्तानाम् दयालुः, ते दुष्टप्रवृत्तीनां मोहनं कुर्वन्ति।

ਭਵਜਲ ਅੰਦਰਿ ਬੋਹਿਥੈ ਇਕਸ ਪਿਛੇ ਲਖ ਤਰੰਦੇ ।
भवजल अंदरि बोहिथै इकस पिछे लख तरंदे ।

ते विश्वसमुद्रे नौकारूपेण कार्यं कुर्वन्ति, एकस्य गुरमुखस्य, गुरुप्रधानस्य व्यक्तिस्य अनुसरणं कुर्वतां कोटिकोटिजनानाम् पारं गच्छन्ति।

ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਮਿਲਨਿ ਹਸੰਦੇ ।੧੪।
परउपकारी मिलनि हसंदे ।१४।

परोपकारी सिक्खाः सर्वदा स्मितं कृत्वा उपरि आगच्छन्ति।

ਬਾਵਨ ਚੰਦਨ ਆਖੀਐ ਬਹਲੇ ਬਿਸੀਅਰੁ ਤਿਸੁ ਲਪਟਾਹੀ ।
बावन चंदन आखीऐ बहले बिसीअरु तिसु लपटाही ।

सर्पाः चन्दनवृक्षं परितः कुण्डलिताः इति उच्यन्ते (किन्तु तेषां विषेण वृक्षः न प्रभावितः भवति)।

ਪਾਰਸੁ ਅੰਦਰਿ ਪਥਰਾ ਪਥਰ ਪਾਰਸੁ ਹੋਇ ਨ ਜਾਹੀ ।
पारसु अंदरि पथरा पथर पारसु होइ न जाही ।

दार्शनिकस्य शिला शिलासु विद्यते किन्तु साधारणः शिला न भवति।

ਮਣੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਪਾਂ ਸਿਰੀਂ ਓਇ ਭਿ ਸਪਾਂ ਵਿਚਿ ਫਿਰਾਹੀ ।
मणी जिन्हां सपां सिरीं ओइ भि सपां विचि फिराही ।

रत्नधरः सर्पः अपि साधारणेषु सर्पेषु भ्रमति ।

ਲਹਰੀ ਅੰਦਰਿ ਹੰਸੁਲੇ ਮਾਣਕ ਮੋਤੀ ਚੁਗਿ ਚੁਗਿ ਖਾਹੀ ।
लहरी अंदरि हंसुले माणक मोती चुगि चुगि खाही ।

तडागस्य तरङ्गात् हंसाः केवलं मुक्तारत्नानि खादितुम् उद्धृत्य गृह्णन्ति ।

ਜਿਉਂ ਜਲਿ ਕਵਲ ਅਲਿਪਤੁ ਹੈ ਘਰਿਬਾਰੀ ਗੁਰਸਿਖਿ ਤਿਵਾਹੀ ।
जिउं जलि कवल अलिपतु है घरिबारी गुरसिखि तिवाही ।

यथा पद्मं जले अलिप्तं तिष्ठति, तथैव गृहस्थस्य सिक्खस्य स्थितिः।

ਆਸਾ ਵਿਚਿ ਨਿਰਾਸੁ ਹੋਇ ਜੀਵਨੁ ਮੁਕਤਿ ਜੁਗਤਿ ਜੀਵਾਹੀ ।
आसा विचि निरासु होइ जीवनु मुकति जुगति जीवाही ।

सः परितः सर्वासु आशासु तृष्णासु च निवसन् जीवने मुक्तिकौशलं स्वीकृत्य (सुखेन) जीवति।

ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਕਿਤੁ ਮੁਹਿ ਸਾਲਾਹੀ ।੧੫।
साधसंगति कितु मुहि सालाही ।१५।

कथं पवित्रसङ्घस्य स्तुतिः कर्तुं शक्यते स्म।

ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰੰਕਾਰਿ ਆਕਾਰੁ ਬਣਾਇਆ ।
धंनु धंनु सतिगुर पुरखु निरंकारि आकारु बणाइआ ।

निराकारः भगवान् सच्चिगुरुरूपं धन्यम् ।

ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸਿਖ ਸੁਣਿ ਚਰਣਿ ਸਰਣਿ ਗੁਰਸਿਖ ਜੁ ਆਇਆ ।
धंनु धंनु सतिगुर सिख सुणि चरणि सरणि गुरसिख जु आइआ ।

सौभाग्यशालिनी गुरुस्य सिक्खः यः गुरुस्य उपदेशं श्रुत्वा गुरुचरणस्य शरणं गतः।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਾਰਗੁ ਧੰਨੁ ਹੈ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਸੰਗੁ ਚਲਾਇਆ ।
गुरमुखि मारगु धंनु है साधसंगति मिलि संगु चलाइआ ।

गुरमुखानां मार्गः धन्यः यस्मिन् पवित्रसङ्घं पदाति।

ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਚਰਣ ਧੰਨੁ ਮਸਤਕੁ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਲਾਇਆ ।
धंनु धंनु सतिगुर चरण धंनु मसतकु गुर चरणी लाइआ ।

धन्यः सच्चे गुरुपादः स च शिरः सौभाग्यवान् यः गुरुपादेषु आश्रितः।

ਸਤਿਗੁਰ ਦਰਸਨੁ ਧੰਨੁ ਹੈ ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਗੁਰਸਿਖ ਪਰਸਣਿ ਆਇਆ ।
सतिगुर दरसनु धंनु है धंनु धंनु गुरसिख परसणि आइआ ।

सच्चिद्गुरवस्य झलकं शुभं तथा गुरुस्य सिक्खः अपि धन्यः यः गुरुदृष्टिम् आगतः।

ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਗੁਰਸਿਖ ਵਿਚਿ ਹੋਇ ਦਇਆਲੁ ਗੁਰੁ ਮੁਹਿ ਲਾਇਆ ।
भाउ भगति गुरसिख विचि होइ दइआलु गुरु मुहि लाइआ ।

गुरुः सिक्खस्य भक्तिभावं सुखेन प्रेम करोति।

ਦੁਰਮਤਿ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਮਿਟਾਇਆ ।੧੬।
दुरमति दूजा भाउ मिटाइआ ।१६।

गुरुप्रज्ञा द्वैतं नश्यति।

ਧੰਨੁ ਪਲੁ ਚਸਾ ਘੜੀ ਪਹਰੁ ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਥਿਤਿ ਸੁ ਵਾਰ ਸਭਾਗੇ ।
धंनु पलु चसा घड़ी पहरु धंनु धंनु थिति सु वार सभागे ।

धन्यः क्षणः, निमिषकालः, घण्टा, तिथिः, दिवसः (यस्मिन् काले भवन्तः भगवन्तं स्मर्यन्ते)।

ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਦਿਹੁ ਰਾਤਿ ਹੈ ਪਖੁ ਮਾਹ ਰੁਤਿ ਸੰਮਤਿ ਜਾਗੇ ।
धंनु धंनु दिहु राति है पखु माह रुति संमति जागे ।

अहः रात्रिपक्षपक्षः मासाः ऋतुः संवत्सरः शुभः यत्र मनः उदयं कर्तुं प्रयतते।

ਧੰਨੁ ਅਭੀਚੁ ਨਿਛਤ੍ਰੁ ਹੈ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧ ਅਹੰਕਾਰੁ ਤਿਆਗੇ ।
धंनु अभीचु निछत्रु है कामु क्रोध अहंकारु तिआगे ।

धन्यः अभिजित् नक्स्त्रं यत् कामक्रोधं अहङ्कारं च निराकर्तुं प्रेरयति।

ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਸੰਜੋਗੁ ਹੈ ਅਠਸਠਿ ਤੀਰਥ ਰਾਜ ਪਿਰਾਗੇ ।
धंनु धंनु संजोगु है अठसठि तीरथ राज पिरागे ।

सः समयः fortunte अस्ति यस्मिन् (ईश्वरध्यानद्वारा) अष्टषष्टिः तीर्थकेन्द्रेषु प्रयागराजेषु च पवित्रस्य डुबकीफलं प्राप्नोति।

ਗੁਰੂ ਦੁਆਰੈ ਆਇ ਕੈ ਚਰਣ ਕਵਲ ਰਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪਾਗੇ ।
गुरू दुआरै आइ कै चरण कवल रस अंम्रितु पागे ।

गुरुद्वारं प्राप्य (गुरुद्वारस्य) मनः पादकमलस्य (गुरुस्य) आनन्दे लीनः भवति।

ਗੁਰ ਉਪਦੇਸੁ ਅਵੇਸੁ ਕਰਿ ਅਨਭੈ ਪਿਰਮ ਪਿਰੀ ਅਨੁਰਾਗੇ ।
गुर उपदेसु अवेसु करि अनभै पिरम पिरी अनुरागे ।

गुरुशिक्षां स्वीकृत्य निर्भयस्य (भगवतः) प्रेम्णि सर्वथा लीनतायाः स्थितिः प्राप्यते।

ਸਬਦਿ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਸਾਧਸੰਗਿ ਅੰਗਿ ਅੰਗਿ ਇਕ ਰੰਗਿ ਸਮਾਗੇ ।
सबदि सुरति लिव साधसंगि अंगि अंगि इक रंगि समागे ।

चैतन्यं सबद (शब्दे) माध्यमेन पवित्रसङ्घे च निमज्जयन् प्रत्येकं अङ्गं ( भक्तस्य) भगवतः (स्थिरस्य) वर्णस्य कान्तिं प्रतिध्वनयति।

ਰਤਨੁ ਮਾਲੁ ਕਰਿ ਕਚੇ ਧਾਗੇ ।੧੭।
रतनु मालु करि कचे धागे ।१७।

गुरुस्य सिक्खैः श्वाससूत्रस्य भंगुरस्य रत्नमाला कृता (तस्यैव पूर्णप्रयोगं च कुर्वन्ति)।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਠਾ ਬੋਲਣਾ ਜੋ ਬੋਲੈ ਸੋਈ ਜਪੁ ਜਾਪੈ ।
गुरमुखि मिठा बोलणा जो बोलै सोई जपु जापै ।

सिक्खस्य शिष्टभाषा तस्य मनसि हृदये च यत् चिन्तयति तत् बहिः आनयति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਖੀ ਦੇਖਣਾ ਬ੍ਰਹਮ ਧਿਆਨੁ ਧਰੈ ਆਪੁ ਆਪੈ ।
गुरमुखि अखी देखणा ब्रहम धिआनु धरै आपु आपै ।

सिक्खः स्वचक्षुषा सर्वत्र ईश्वरं पश्यति, तत् च योगीध्यानतुल्यम्।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੁਨਣਾ ਸੁਰਤਿ ਕਰਿ ਪੰਚ ਸਬਦੁ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਅਲਾਪੈ ।
गुरमुखि सुनणा सुरति करि पंच सबदु गुर सबदि अलापै ।

यदा सिक्खः ईश्वरस्य वचनं ध्यानपूर्वकं शृणोति, अथवा स्वयमेव गायति तदा तत् योगिनः मस्तिष्के पञ्च आनन्दितध्वनिभिः समं भवति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਕਿਰਤਿ ਕਮਾਵਣੀ ਨਮਸਕਾਰੁ ਡੰਡਉਤਿ ਸਿਞਾਪੈ ।
गुरमुखि किरति कमावणी नमसकारु डंडउति सिञापै ।

सिक्खेन हस्तेन आजीविकायाः अर्जनं (हिन्दुनां) नमस्कारस्य प्रणामस्य च समं भवति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਾਰਗਿ ਚਲਣਾ ਪਰਦਖਣਾ ਪੂਰਨ ਪਰਤਾਪੈ ।
गुरमुखि मारगि चलणा परदखणा पूरन परतापै ।

यदा गुरमुखः गुरुदर्शनार्थं गच्छति तदा तत् अत्यन्तं पवित्रं प्रदक्षिणं समं भवति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਖਾਣਾ ਪੈਨਣਾ ਜੋਗ ਭੋਗ ਸੰਜੋਗ ਪਛਾਪੈ ।
गुरमुखि खाणा पैनणा जोग भोग संजोग पछापै ।

गुरुप्रधानः यदा स्वयं खादति वस्त्रं च करोति तदा तत् हिन्दुयज्ञस्य अर्पणस्य च तुल्यम्।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਵਣੁ ਸਮਾਧਿ ਹੈ ਆਪੇ ਆਪਿ ਨ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੈ ।
गुरमुखि सवणु समाधि है आपे आपि न थापि उथापै ।

गुरमुखः यदा निद्राति तदा तत् योगीसमाधितुल्यम् अस्ति तथा च गुन्नुखः स्वस्य एकाग्रतायाः विषयात् (ईश्वरः गुरुः) स्वविचाराः न निवर्तयति।

ਘਰਬਾਰੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਲਹਰਿ ਨ ਭਵਜਲ ਭਉ ਨ ਬਿਆਪੈ ।
घरबारी जीवन मुकति लहरि न भवजल भउ न बिआपै ।

गृहस्थः जीवने मुक्तः भवति; न बिभेति जगतः समुद्रतरङ्गेभ्यः भयं च हृदयं न प्रविशति।

ਪਾਰਿ ਪਏ ਲੰਘਿ ਵਰੈ ਸਰਾਪੈ ।੧੮।
पारि पए लंघि वरै सरापै ।१८।

आशीर्वादशापप्रदेशात् परं गच्छति, तान् न उच्यते।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਤਿ ਸਰੂਪੁ ਹੈ ਧਿਆਨ ਮੂਲੁ ਗੁਰ ਮੂਰਤਿ ਜਾਣੈ ।
सतिगुरु सति सरूपु है धिआन मूलु गुर मूरति जाणै ।

सच्चो गुरुः सत्यावतारः ध्यानाधारः इति सुप्रसिद्धः (गुरमुखं प्रति)।

ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਸਿਮਰਣੁ ਪਰਵਾਣੈ ।
सति नामु करता पुरखु मूल मंत्र सिमरणु परवाणै ।

सतनाम, कर्ता पुरख मूल सूत्र, मुली मन्त्र, गुरमुख द्वारा स्वीकार किया जाता है।

ਚਰਣ ਕਵਲ ਮਕਰੰਦ ਰਸੁ ਪੂਜਾ ਮੂਲੁ ਪਿਰਮ ਰਸੁ ਮਾਣੈ ।
चरण कवल मकरंद रसु पूजा मूलु पिरम रसु माणै ।

सः पादपद्मस्य मधुरं रसं मौलिकं इति स्वीकृत्य, परमप्रेमस्य आनन्दं क्वाफ् करोति।

ਸਬਦ ਸੁਰਤਿ ਲਿਵ ਸਾਧਸੰਗਿ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਅੰਦਰਿ ਆਣੈ ।
सबद सुरति लिव साधसंगि गुर किरपा ते अंदरि आणै ।

गुरुणा पवित्रसङ्घस्य च माध्यमेन शब्दचेतनाविसर्जनं प्रविशति।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਪੰਥੁ ਅਗੰਮੁ ਹੈ ਗੁਰਮਤਿ ਨਿਹਚਲੁ ਚਲਣੁ ਭਾਣੈ ।
गुरमुखि पंथु अगंमु है गुरमति निहचलु चलणु भाणै ।

गुरमुखस्य मार्गः मनसः वाक्यानां केनात् परः अस्ति तथा च सः गुरुप्रज्ञानुसारेण स्वस्य धीर इच्छानुसारेण, तत् पदातति।

ਵੇਦ ਕਤੇਬਹੁਂ ਬਾਹਰੀ ਅਕਥ ਕਥਾ ਕਉਣੁ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ ।
वेद कतेबहुं बाहरी अकथ कथा कउणु आखि वखाणै ।

दृष्टान्तस्य (गुरमुखस्य) महत्त्वं को वर्णयितुं शक्नोति यतः तस्य वेदकटेबयोः परं भवति, (सेमिटिकधर्मस्य चत्वारि पवित्रग्रन्थाः)।

ਵੀਹ ਇਕੀਹ ਉਲੰਘਿ ਸਿਞਾਣੈ ।੧੯।
वीह इकीह उलंघि सिञाणै ।१९।

एषः मार्गः केवलं जगतः उच्चनीचयोः विषये सीमां, चिन्ता च लङ्घयित्वा एव परिचयः कर्तुं शक्यते ।

ਸੀਸੁ ਨਿਵਾਏ ਢੀਂਗੁਲੀ ਗਲਿ ਬੰਧੇ ਜਲੁ ਉਚਾ ਆਵੈ ।
सीसु निवाए ढींगुली गलि बंधे जलु उचा आवै ।

धारातः तडागात् वा जलं प्राप्तुं धिन्गली (लोटायुक्तः एकान्तः, मध्ये जलकर्षणार्थं प्रयुक्तः स्तम्भः) कण्ठं गृहीत्वा अवनयति अर्थात् बलात् विनयः भवति, न च अधः गच्छति स्वस्य ।

ਘੁਘੂ ਸੁਝੁ ਨ ਸੁਝਈ ਚਕਈ ਚੰਦੁ ਨ ਡਿਠਾ ਭਾਵੈ ।
घुघू सुझु न सुझई चकई चंदु न डिठा भावै ।

उलूकः सूर्यं चकविं वा दृष्ट्वा न प्रसन्नः भवति; ruddy sheldrake, चन्द्रः ।

ਸਿੰਮਲ ਬਿਰਖੁ ਨ ਸਫਲੁ ਹੋਇ ਚੰਦਨ ਵਾਸੁ ਨ ਵਾਂਸਿ ਸਮਾਵੈ ।
सिंमल बिरखु न सफलु होइ चंदन वासु न वांसि समावै ।

क्षौमस्य कपासस्य (सिम्बलस्य) वृक्षस्य फलं न भवति, वेणुः च चप्पलस्य समीपे वर्धते किन्तु तेन गन्धं न प्राप्नोति ।

ਸਪੈ ਦੁਧੁ ਪੀਆਲੀਐ ਤੁਮੇ ਦਾ ਕਉੜਤੁ ਨ ਜਾਵੈ ।
सपै दुधु पीआलीऐ तुमे दा कउड़तु न जावै ।

पिबितुं दुग्धं दत्तं सर्पः विषेण सह न विभजति, कोलोसिन्थस्य कटुता अपि न गच्छति।

ਜਿਉ ਥਣਿ ਚੰਬੜਿ ਚਿਚੁੜੀ ਲੋਹੂ ਪੀਐ ਦੁਧੁ ਨ ਖਾਵੈ ।
जिउ थणि चंबड़ि चिचुड़ी लोहू पीऐ दुधु न खावै ।

टिक् गोस्य उदरं लसति परन्तु क्षीरस्य स्थाने रक्तं पिबति।

ਸਭ ਅਵਗੁਣ ਮੈ ਤਨਿ ਵਸਨਿ ਗੁਣ ਕੀਤੇ ਅਵਗੁਣ ਨੋ ਧਾਵੈ ।
सभ अवगुण मै तनि वसनि गुण कीते अवगुण नो धावै ।

एते सर्वे दोषाः मम सन्ति यदि कश्चित् मम उपकारं करोति तर्हि अहं तत् अनिष्टगुणेन प्रत्यागच्छामि।

ਥੋਮ ਨ ਵਾਸੁ ਕਥੂਰੀ ਆਵੈ ।੨੦।੬।
थोम न वासु कथूरी आवै ।२०।६।

लशुनस्य कस्तूरीगन्धः कदापि न भवितुम् अर्हति ।


सूचिः (1 - 41)
वार १ पुटः: 1 - 1
वार २ पुटः: 2 - 2
वार ३ पुटः: 3 - 3
वार ४ पुटः: 4 - 4
वार ५ पुटः: 5 - 5
वार ६ पुटः: 6 - 6
वार ७ पुटः: 7 - 7
वार ८ पुटः: 8 - 8
वार ९ पुटः: 9 - 9
वार १० पुटः: 10 - 10
वार ११ पुटः: 11 - 11
वार १२ पुटः: 12 - 12
वार १३ पुटः: 13 - 13
वार १४ पुटः: 14 - 14
वार १५ पुटः: 15 - 15
वार १६ पुटः: 16 - 16
वार १७ पुटः: 17 - 17
वार १८ पुटः: 18 - 18
वार १९ पुटः: 19 - 19
वार २० पुटः: 20 - 20
वार २१ पुटः: 21 - 21
वार २२ पुटः: 22 - 22
वार २३ पुटः: 23 - 23
वार २४ पुटः: 24 - 24
वार २५ पुटः: 25 - 25
वार २६ पुटः: 26 - 26
वार २७ पुटः: 27 - 27
वार २८ पुटः: 28 - 28
वार २९ पुटः: 29 - 29
वार ३० पुटः: 30 - 30
वार ३१ पुटः: 31 - 31
वार ३२ पुटः: 32 - 32
वार ३३ पुटः: 33 - 33
वार ३४ पुटः: 34 - 34
वार ३५ पुटः: 35 - 35
वार ३६ पुटः: 36 - 36
वार ३७ पुटः: 37 - 37
वार ३८ पुटः: 38 - 38
वार ३९ पुटः: 39 - 39
वार ४० पुटः: 40 - 40
वार ४१ पुटः: 41 - 41