Vaaran Bhai Gurdas Ji

Pagina - 34


ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ik oankaar satigur prasaad |

Unus Oankar, prima vis, per gratiam praeceptoris divini effecta

ਪਉੜੀ ੧
paurree 1

ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖੁ ਅਗੰਮੁ ਹੈ ਨਿਰਵੈਰੁ ਨਿਰਾਲਾ ।
satigur purakh agam hai niravair niraalaa |

Vera Guru inaccessibilis est, sine rancore et extraordinario.

ਜਾਣਹੁ ਧਰਤੀ ਧਰਮ ਕੀ ਸਚੀ ਧਰਮਸਾਲਾ ।
jaanahu dharatee dharam kee sachee dharamasaalaa |

Terram considera verum domicilium LEX.

ਜੇਹਾ ਬੀਜੈ ਸੋ ਲੁਣੈ ਫਲੁ ਕਰਮ ਸਮ੍ਹਾਲਾ ।
jehaa beejai so lunai fal karam samhaalaa |

Hic karmas curam de fructibus ie quis metit quod seminat.

ਜਿਉ ਕਰਿ ਨਿਰਮਲੁ ਆਰਸੀ ਜਗੁ ਵੇਖਣਿ ਵਾਲਾ ।
jiau kar niramal aarasee jag vekhan vaalaa |

Ille (Dominus) est speculum in quo mundus vultum ejus reflexum videre potest.

ਜੇਹਾ ਮੁਹੁ ਕਰਿ ਭਾਲੀਐ ਤੇਹੋ ਵੇਖਾਲਾ ।
jehaa muhu kar bhaaleeai teho vekhaalaa |

Visurus eandem faciem ante speculum feret.

ਸੇਵਕੁ ਦਰਗਹ ਸੁਰਖਰੂ ਵੇਮੁਖੁ ਮੁਹੁ ਕਾਲਾ ।੧।
sevak daragah surakharoo vemukh muhu kaalaa |1|

Servi Dei manent rubicunda facie et triumphantes, apostatae vero denigrant faciem suam.

ਪਉੜੀ ੨
paurree 2

ਜੋ ਗੁਰ ਗੋਪੈ ਆਪਣਾ ਕਿਉ ਸਿਝੈ ਚੇਲਾ ।
jo gur gopai aapanaa kiau sijhai chelaa |

Si nescit discipulus de guru suo, quomodo posset liberari.

ਸੰਗਲੁ ਘਤਿ ਚਲਾਈਐ ਜਮ ਪੰਥਿ ਇਕੇਲਾ ।
sangal ghat chalaaeeai jam panth ikelaa |

Vinctus in vinculis solus in via Yama mortis ambulare cogitur.

ਲਹੈ ਸਜਾਈਂ ਨਰਕ ਵਿਚਿ ਉਹੁ ਖਰਾ ਦੁਹੇਲਾ ।
lahai sajaaeen narak vich uhu kharaa duhelaa |

Perplexus stat et patitur infernum.

ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਭਉਦਿਆਂ ਫਿਰਿ ਹੋਇ ਨ ਮੇਲਾ ।
lakh chauraaseeh bhaudiaan fir hoe na melaa |

Etsi in octoginta quattuor vitae speciebus transmigrat, Domino tamen non occurrit.

ਜਨਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਹਾਰਿਆ ਜਿਉ ਜੂਏ ਖੇਲਾ ।
janam padaarath haariaa jiau jooe khelaa |

Sicut ludus lusus in hoc ludo vitae inaestimabilis amittit.

ਹਥ ਮਰੋੜੈ ਸਿਰੁ ਧੁਨੈ ਉਹੁ ਲਹੈ ਨ ਵੇਲਾ ।੨।
hath marorrai sir dhunai uhu lahai na velaa |2|

In fine habet jitteras et lamenta, sed tempus non redit.

ਪਉੜੀ ੩
paurree 3

ਆਪਿ ਨ ਵੰਞੈ ਸਾਹੁਰੇ ਸਿਖ ਲੋਕ ਸੁਣਾਵੈ ।
aap na vanyai saahure sikh lok sunaavai |

Guru praevaricator similis est puellae quae ipsa non it ad domum soceri et aliis praecepta dat.

ਕੰਤ ਨ ਪੁਛੈ ਵਾਤੜੀ ਸੁਹਾਗੁ ਗਣਾਵੈ ।
kant na puchhai vaatarree suhaag ganaavai |

Vir eius numquam curat, et paeanas suae vitae beatam coniugalem cantat.

ਚੂਹਾ ਖਡ ਨ ਮਾਵਈ ਲਕਿ ਛਜੁ ਵਲਾਵੈ ।
choohaa khadd na maavee lak chhaj valaavai |

Talis est ut ipsum rat foramen intrare non possit, sed ventilat repositorium ad umbilicum suum ligatum vagatur.

ਮੰਤੁ ਨ ਹੋਇ ਅਠੂਹਿਆਂ ਹਥੁ ਸਪੀਂ ਪਾਵੈ ।
mant na hoe atthoohiaan hath sapeen paavai |

Talis est qui ne centipedis quidem mantra novit serpenti manum.

ਸਰੁ ਸੰਨ੍ਹੈ ਆਗਾਸ ਨੋ ਫਿਰਿ ਮਥੈ ਆਵੈ ।
sar sanhai aagaas no fir mathai aavai |

Sagittam qui respicit caelum figit in faciem suam.

ਦੁਹੀ ਸਰਾਈਂ ਜਰਦ ਰੂ ਬੇਮੁਖ ਪਛੁਤਾਵੈ ।੩।
duhee saraaeen jarad roo bemukh pachhutaavai |3|

Apostata crocea facie, tam mundo territus et poenitet.

ਪਉੜੀ ੩
paurree 3

ਰਤਨ ਮਣੀ ਗਲਿ ਬਾਂਦਰੈ ਕਿਹੁ ਕੀਮ ਨ ਜਾਣੈ ।
ratan manee gal baandarai kihu keem na jaanai |

Simia nihil valet de monili suo ad collum ligatum.

ਕੜਛੀ ਸਾਉ ਨ ਸੰਮ੍ਹਲੈ ਭੋਜਨ ਰਸੁ ਖਾਣੈ ।
karrachhee saau na samhalai bhojan ras khaanai |

Etiam cum in cibo, trulla non novit saporem ferculorum.

ਡਡੂ ਚਿਕੜਿ ਵਾਸੁ ਹੈ ਕਵਲੈ ਨ ਸਿਞਾਣੈ ।
ddaddoo chikarr vaas hai kavalai na siyaanai |

Rana semper in coeno vivit, sed tamen lotum nescit.

ਨਾਭਿ ਕਥੂਰੀ ਮਿਰਗ ਦੈ ਫਿਰਦਾ ਹੈਰਾਣੈ ।
naabh kathooree mirag dai firadaa hairaanai |

Habens muscam in umbilico suo cervus circum- currit confusae.

ਗੁਜਰੁ ਗੋਰਸੁ ਵੇਚਿ ਕੈ ਖਲਿ ਸੂੜੀ ਆਣੈ ।
gujar goras vech kai khal soorree aanai |

Boves foecunda lac sale vendit, domum, oleum placentas et paleam.

ਬੇਮੁਖ ਮੂਲਹੁ ਘੁਥਿਆ ਦੁਖ ਸਹੈ ਜਮਾਣੈ ।੪।
bemukh moolahu ghuthiaa dukh sahai jamaanai |4|

Apostata persona est plerumque errans et passiones a Yama datas patitur.

ਪਉੜੀ ੫
paurree 5

ਸਾਵਣਿ ਵਣਿ ਹਰੀਆਵਲੇ ਸੁਕੈ ਜਾਵਾਹਾ ।
saavan van hareeaavale sukai jaavaahaa |

Mense savan, tota silva viridis fit sed pilis, aculeata planta sicca manet.

ਸਭ ਕੋ ਸਰਸਾ ਵਰਸਦੈ ਝੂਰੇ ਜੋਲਾਹਾ ।
sabh ko sarasaa varasadai jhoore jolaahaa |

In pluviis quisque delectatur, textor tamen tristis videtur.

ਸਭਨਾ ਰਾਤਿ ਮਿਲਾਵੜਾ ਚਕਵੀ ਦੋਰਾਹਾ ।
sabhanaa raat milaavarraa chakavee doraahaa |

In nocte omnia paria conveniunt sed chakavi, id est tempus separationis.

ਸੰਖੁ ਸਮੁੰਦਹੁ ਸਖਣਾ ਰੋਵੈ ਦੇ ਧਾਹਾ ।
sankh samundahu sakhanaa rovai de dhaahaa |

Concha etiam in Oceano vacua manet, et canite clamat.

ਰਾਹਹੁ ਉਝੜਿ ਜੋ ਪਵੈ ਮੁਸੈ ਦੇ ਫਾਹਾ ।
raahahu ujharr jo pavai musai de faahaa |

Erravit homo certo spoliatus collo collo ponens.

ਤਿਉ ਜਗ ਅੰਦਰਿ ਬੇਮੁਖਾਂ ਨਿਤ ਉਭੇ ਸਾਹਾ ।੫।
tiau jag andar bemukhaan nit ubhe saahaa |5|

Similiter in hoc mundo ingemiscunt apostatae.

ਪਉੜੀ ੬
paurree 6

ਗਿਦੜ ਦਾਖ ਨ ਅਪੜੈ ਆਖੈ ਥੂਹ ਕਉੜੀ ।
gidarr daakh na aparrai aakhai thooh kaurree |

Draconarius uvas attingere non potest et dicit fastidiose uvas esse amaras.

ਨਚਣੁ ਨਚਿ ਨ ਜਾਣਈ ਆਖੈ ਭੁਇ ਸਉੜੀ ।
nachan nach na jaanee aakhai bhue saurree |

saltator nescit saltare sed angustum esse locum dicit.

ਬੋਲੈ ਅਗੈ ਗਾਵੀਐ ਭੈਰਉ ਸੋ ਗਉੜੀ ।
bolai agai gaaveeai bhairau so gaurree |

Ante surdum cantus in mensura Bhairav vel Gallia idem est.

ਹੰਸਾਂ ਨਾਲਿ ਟਟੀਹਰੀ ਕਿਉ ਪਹੁਚੈ ਦਉੜੀ ।
hansaan naal ttatteeharee kiau pahuchai daurree |

Qualiter auctor volare cygno potest.

ਸਾਵਣਿ ਵਣ ਹਰੀਆਵਲੇ ਅਕੁ ਜੰਮੈ ਅਉੜੀ ।
saavan van hareeaavale ak jamai aaurree |

Tota silva in tempore siccitatis (sit-van) virescit, sed akk, fera herba arenosae regionis (calotropis procera) in tempore siccitatis crescit.

ਬੇਮੁਖ ਸੁਖੁ ਨ ਦੇਖਈ ਜਿਉ ਛੁਟੜਿ ਛਉੜੀ ।੬।
bemukh sukh na dekhee jiau chhuttarr chhaurree |6|

Apostata felicitatem habere non potest sicut mulier relicta.

ਪਉੜੀ ੭
paurree 7

ਭੇਡੈ ਪੂਛਲਿ ਲਗਿਆਂ ਕਿਉ ਪਾਰਿ ਲੰਘੀਐ ।
bheddai poochhal lagiaan kiau paar langheeai |

Qualiter quis posset transire aquam prensando ouis caudam.

ਭੂਤੈ ਕੇਰੀ ਦੋਸਤੀ ਨਿਤ ਸਹਸਾ ਜੀਐ ।
bhootai keree dosatee nit sahasaa jeeai |

Amicitia cum larva semper suspicionis vitae fons est.

ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੈ ਰੁਖੜਾ ਵੇਸਾਹੁ ਨ ਕੀਐ ।
nadee kinaarai rukharraa vesaahu na keeai |

Lignum in ripa fluminis fidem habere non potest (id flumen non peribit).

ਮਿਰਤਕ ਨਾਲਿ ਵੀਆਹੀਐ ਸੋਹਾਗੁ ਨ ਥੀਐ ।
miratak naal veeaaheeai sohaag na theeai |

Qualiter mulier nupta defuncto possit dici suhagina, id est cuius maritus vivit.

ਵਿਸੁ ਹਲਾਹਲ ਬੀਜਿ ਕੈ ਕਿਉ ਅਮਿਉ ਲਹੀਐ ।
vis halaahal beej kai kiau amiau laheeai |

Ut potus nectare serendo venenum.

ਬੇਮੁਖ ਸੇਤੀ ਪਿਰਹੜੀ ਜਮ ਡੰਡੁ ਸਹੀਐ ।੭।
bemukh setee piraharree jam ddandd saheeai |7|

Apostata passio virgae Yama fert amicitia.

ਪਉੜੀ ੮
paurree 8

ਕੋਰੜੁ ਮੋਠੁ ਨ ਰਿਝਈ ਕਰਿ ਅਗਨੀ ਜੋਸੁ ।
korarr motth na rijhee kar aganee jos |

Cum tinea pulsus Indus super ignem coquitur, quaedam grana dura incocta manent.

ਸਹਸ ਫਲਹੁ ਇਕੁ ਵਿਗੜੈ ਤਰਵਰ ਕੀ ਦੋਸੁ ।
sahas falahu ik vigarrai taravar kee dos |

Hoc non est culpa ignis. Si fructus unus ex mille recidet, non culpa est arboris.

ਟਿਬੈ ਨੀਰੁ ਨ ਠਾਹਰੈ ਘਣਿ ਵਰਸਿ ਗਇਓਸੁ ।
ttibai neer na tthaaharai ghan varas geios |

Non est vitium aquae, quod non in colle quiescit.

ਵਿਣੁ ਸੰਜਮਿ ਰੋਗੀ ਮਰੈ ਚਿਤਿ ਵੈਦ ਨ ਰੋਸੁ ।
vin sanjam rogee marai chit vaid na ros |

Si quis aegrotus propter praescriptam disciplinam non servata decedit, non medici.

ਅਵਿਆਵਰ ਨ ਵਿਆਪਈ ਮਸਤਕਿ ਲਿਖਿਓਸੁ ।
aviaavar na viaapee masatak likhios |

Si foemina sterilis non habet prolem, sors ejus est, non culpa viri.

ਬੇਮੁਖ ਪੜ੍ਹੈ ਨ ਇਲਮ ਜਿਉਂ ਅਵਗੁਣ ਸਭਿ ਓਸੁ ।੮।
bemukh parrhai na ilam jiaun avagun sabh os |8|

Similiter si perversus disciplinam Guru non recipiat, sua culpa est, non Guru.

ਪਉੜੀ ੯
paurree 9

ਅੰਨ੍ਹੈ ਚੰਦੁ ਨ ਦਿਸਈ ਜਗਿ ਜੋਤਿ ਸਬਾਈ ।
anhai chand na disee jag jot sabaaee |

Caeci lunam videre non possunt, quamvis eius lumen undique spargat.

ਬੋਲਾ ਰਾਗੁ ਨ ਸਮਝਈ ਕਿਹੁ ਘਟਿ ਨ ਜਾਈ ।
bolaa raag na samajhee kihu ghatt na jaaee |

Musica melodiam suam non amittit si eam surdi intellegere non possunt.

ਵਾਸੁ ਨ ਆਵੈ ਗੁਣਗੁਣੈ ਪਰਮਲੁ ਮਹਿਕਾਈ ।
vaas na aavai gunagunai paramal mahikaaee |

Quamvis odoris copia, homo sine vi odoris eodem frui non potest.

ਗੁੰਗੈ ਜੀਭ ਨ ਉਘੜੈ ਸਭਿ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਈ ।
gungai jeebh na ugharrai sabh sabad suhaaee |

Verbum in uno est omnibus, mutum movere linguam non potest.

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸਾਗਰੁ ਸੇਵਿ ਕੈ ਨਿਧਿ ਸਭਨਾਂ ਪਾਈ ।
satigur saagar sev kai nidh sabhanaan paaee |

Verus Guru oceanus est et veri servi thesauros ex eo accipiunt.

ਬੇਮੁਖ ਹਥਿ ਘਘੂਟਿਆਂ ਤਿਸੁ ਦੋਸੁ ਕਮਾਈ ।੯।
bemukh hath ghaghoottiaan tis dos kamaaee |9|

Apostatae 'conchas' tantum habent, quia eorum cultura et labor deficiens est.

ਪਉੜੀ ੧੦
paurree 10

ਰਤਨ ਉਪੰਨੇ ਸਾਇਰਹੁਂ ਭੀ ਪਾਣੀ ਖਾਰਾ ।
ratan upane saaeirahun bhee paanee khaaraa |

Gemmae e mari prodierunt, sed tamen aqua potat.

ਸੁਝਹੁ ਸੁਝਨਿ ਤਿਨਿ ਲੋਅ ਅਉਲੰਗੁ ਵਿਚਿ ਕਾਰਾ ।
sujhahu sujhan tin loa aaulang vich kaaraa |

Lustra lunae tres mundi videntur, stigma tamen lunae persistit.

ਧਰਤੀ ਉਪਜੈ ਅੰਨੁ ਧਨੁ ਵਿਚਿ ਕਲਰੁ ਭਾਰਾ ।
dharatee upajai an dhan vich kalar bhaaraa |

Terra frumentum producit, terra tamen alcalina est et ibi.

ਈਸਰੁ ਤੁਸੈ ਹੋਰਨਾ ਘਰਿ ਖਪਰੁ ਛਾਰਾ ।
eesar tusai horanaa ghar khapar chhaaraa |

Sia, laetus questus, aliis tribuit bona, sed in sua sola domo cineres et phialas mendicans reperiuntur.

ਜਿਉਂ ਹਣਵੰਤਿ ਕਛੋਟੜਾ ਕਿਆ ਕਰੈ ਵਿਚਾਰਾ ।
jiaun hanavant kachhottarraa kiaa karai vichaaraa |

Potens Hanuman multum aliis facere potest, sed solum laqueum ad induendum habet.

ਬੇਮੁਖ ਮਸਤਕਿ ਲਿਖਿਆ ਕਉਣੁ ਮੇਟਣਹਾਰਾ ।੧੦।
bemukh masatak likhiaa kaun mettanahaaraa |10|

Fatum quis apostatae aboleat.

ਪਉੜੀ ੧੧
paurree 11

ਗਾਂਈ ਘਰਿ ਗੋਸਾਂਈਆਂ ਮਾਧਾਣੁ ਘੜਾਏ ।
gaanee ghar gosaaneean maadhaan gharraae |

Vacca armenta ibi sunt in domo domini, stultus in domo sua bacula concutiens.

ਘੋੜੇ ਸੁਣਿ ਸਉਦਾਗਰਾਂ ਚਾਬਕ ਮੁਲਿ ਆਏ ।
ghorre sun saudaagaraan chaabak mul aae |

Equi cum mercatoribus et stultus vagatur flagellis emendis.

ਦੇਖਿ ਪਰਾਏ ਭਾਜਵਾੜ ਘਰਿ ਗਾਹੁ ਘਤਾਏ ।
dekh paraae bhaajavaarr ghar gaahu ghataae |

Stultus homo impressit domi suae solum videndo messem aliorum circa aream.

ਸੁਇਨਾ ਹਟਿ ਸਰਾਫ ਦੇ ਸੁਨਿਆਰ ਸਦਾਏ ।
sueinaa hatt saraaf de suniaar sadaae |

Aurum est cum auro mercatore, stultus autem aurificem in domo sua vocat ad ornamentum parandum.

ਅੰਦਰਿ ਢੋਈ ਨਾ ਲਹੈ ਬਾਹਰਿ ਬਾਫਾਏ ।
andar dtoee naa lahai baahar baafaae |

Non habet domi locum, sed foris gloriatur.

ਬੇਮੁਖ ਬਦਲ ਚਾਲ ਹੈ ਕੂੜੋ ਆਲਾਏ ।੧੧।
bemukh badal chaal hai koorro aalaae |11|

Apostata instabilis est sicut nubes celeris et pergit mendacium dicere.

ਪਉੜੀ ੧੨
paurree 12

ਮਖਣੁ ਲਇਆ ਵਿਰੋਲਿ ਕੈ ਛਾਹਿ ਛੁਟੜਿ ਹੋਈ ।
makhan leaa virol kai chhaeh chhuttarr hoee |

Cum butyrum exturbetur et tollitur, lac butyrum relinquitur.

ਪੀੜ ਲਈ ਰਸੁ ਗੰਨਿਅਹੁ ਛਿਲੁ ਛੁਹੈ ਨ ਕੋਈ ।
peerr lee ras ganiahu chhil chhuhai na koee |

Extracto suco sacchari, nemo bagassam attingit.

ਰੰਗੁ ਮਜੀਠਹੁ ਨਿਕਲੈ ਅਢੁ ਲਹੈ ਨ ਸੋਈ ।
rang majeetthahu nikalai adt lahai na soee |

Cum jejunus color Rubiae munjista tollitur, tunc nemo curat etiam denarium pretium.

ਵਾਸੁ ਲਈ ਫੁਲਵਾੜੀਅਹੁ ਫਿਰਿ ਮਿਲੈ ਨ ਢੋਈ ।
vaas lee fulavaarreeahu fir milai na dtoee |

Odor florum deficiente, iam non receptus est.

ਕਾਇਆ ਹੰਸੁ ਵਿਛੁੰਨਿਆ ਤਿਸੁ ਕੋ ਨ ਸਥੋਈ ।
kaaeaa hans vichhuniaa tis ko na sathoee |

Cum atman a corpore disiungitur, nullus remanet comes corporis.

ਬੇਮੁਖ ਸੁਕੇ ਰੁਖ ਜਿਉਂ ਵੇਖੈ ਸਭ ਲੋਈ ।੧੨।
bemukh suke rukh jiaun vekhai sabh loee |12|

Omnibus patet quod apostata est sicut lignum aridum (quod solum in ignem trudi potest).

ਪਉੜੀ ੧੩
paurree 13

ਜਿਉ ਕਰਿ ਖੂਹਹੁ ਨਿਕਲੈ ਗਲਿ ਬਧੇ ਪਾਣੀ ।
jiau kar khoohahu nikalai gal badhe paanee |

Aqua e puteo extrahitur, nisi quando urceus a collo ligatur.

ਜਿਉ ਮਣਿ ਕਾਲੇ ਸਪ ਸਿਰਿ ਹਸਿ ਦੇਇ ਨ ਜਾਣੀ ।
jiau man kaale sap sir has dee na jaanee |

Cobra laetus gemmam in capite non dat (tantum dat postquam occidit).

ਜਾਣ ਕਥੂਰੀ ਮਿਰਗ ਤਨਿ ਮਰਿ ਮੁਕੈ ਆਣੀ ।
jaan kathooree mirag tan mar mukai aanee |

Cervus etiam muscam nonnisi post mortem suam dat.

ਤੇਲ ਤਿਲਹੁ ਕਿਉ ਨਿਕਲੈ ਵਿਣੁ ਪੀੜੇ ਘਾਣੀ ।
tel tilahu kiau nikalai vin peerre ghaanee |

Oleum e sesamo semine sine dolore Ghani extrahi potest.

ਜਿਉ ਮੁਹੁ ਭੰਨੇ ਗਰੀ ਦੇ ਨਲੀਏਰੁ ਨਿਸਾਣੀ ।
jiau muhu bhane garee de naleer nisaanee |

Cocoes nucleus non nisi os fracto sumi potest.

ਬੇਮੁਖ ਲੋਹਾ ਸਾਧੀਐ ਵਗਦੀ ਵਾਦਾਣੀ ।੧੩।
bemukh lohaa saadheeai vagadee vaadaanee |13|

Apostata tale ferrum est quod nonnisi cum mallei ictibus describi potest.

ਪਉੜੀ ੧੪
paurree 14

ਮਹੁਰਾ ਮਿਠਾ ਆਖੀਐ ਰੁਠੀ ਨੋ ਤੁਠੀ ।
mahuraa mitthaa aakheeai rutthee no tutthee |

Stultus diceres venenum dulce et iratum faustum.

ਬੁਝਿਆ ਵਡਾ ਵਖਾਣੀਐ ਸਵਾਰੀ ਕੁਠੀ ।
bujhiaa vaddaa vakhaaneeai savaaree kutthee |

Lucerna exstincta dicit auctam, et capram occisam ei colitur.

ਜਲਿਆ ਠੰਢਾ ਗਈ ਨੋ ਆਈ ਤੇ ਉਠੀ ।
jaliaa tthandtaa gee no aaee te utthee |

urere se diceret refrigeratum: 'venit' pro eo 'venit', et 'veniet' pro eo est elopede, id est si aliquid in oculis ponit, dicitur oculus ardea et si vidua consedit. in alicujus domo nubere, elo- qui dicitur habere

ਅਹਮਕੁ ਭੋਲਾ ਆਖੀਐ ਸਭ ਗਲਿ ਅਪੁਠੀ ।
ahamak bholaa aakheeai sabh gal aputthee |

Ad moron simplex diceret, et omnes sermones eius contra normales erunt.

ਉਜੜੁ ਤ੍ਰਟੀ ਬੇਮੁਖਾਂ ਤਿਸੁ ਆਖਨਿ ਵੁਠੀ ।
aujarr trattee bemukhaan tis aakhan vutthee |

Ad hominem perditum, stultum se dicere, suaque omnia suavia velle relinquere.

ਚੋਰੈ ਸੰਦੀ ਮਾਉਂ ਜਿਉਂ ਲੁਕਿ ਰੋਵੈ ਮੁਠੀ ।੧੪।
chorai sandee maaun jiaun luk rovai mutthee |14|

Tales sunt sicut mater furis quae plorat in angulo latens (ne detegatur et augeatur possibilitas capiendi filium).

ਪਉੜੀ ੧੫
paurree 15

ਵੜੀਐ ਕਜਲ ਕੋਠੜੀ ਮੁਹੁ ਕਾਲਖ ਭਰੀਐ ।
varreeai kajal kottharree muhu kaalakh bhareeai |

Si quis cubiculum fuligine plenum intraverit, faciei ejus certus est denigratus.

ਕਲਰਿ ਖੇਤੀ ਬੀਜੀਐ ਕਿਹੁ ਕਾਜੁ ਨ ਸਰੀਐ ।
kalar khetee beejeeai kihu kaaj na sareeai |

Si in agro alcalino seratur, id inutile erit.

ਟੁਟੀ ਪੀਂਘੈ ਪੀਂਘੀਐ ਪੈ ਟੋਏ ਮਰੀਐ ।
ttuttee peenghai peengheeai pai ttoe mareeai |

Si quis in adductius fracto oscillat, cadet et se ipsum occidit.

ਕੰਨਾਂ ਫੜਿ ਮਨਤਾਰੂਆਂ ਕਿਉ ਦੁਤਰੁ ਤਰੀਐ ।
kanaan farr manataarooaan kiau dutar tareeai |

Si homo, qui natare nescit, umeris alterius innititur aeque inscius, quomodo altum flumen transibit?

ਅਗਿ ਲਾਇ ਮੰਦਰਿ ਸਵੈ ਤਿਸੁ ਨਾਲਿ ਨ ਫਰੀਐ ।
ag laae mandar savai tis naal na fareeai |

Noli cum eo, qui domum suam incendit et postea dormit.

ਤਿਉਂ ਠਗ ਸੰਗਤਿ ਬੇਮੁਖਾਂ ਜੀਅ ਜੋਖਹੁ ਡਰੀਐ ।੧੫।
tiaun tthag sangat bemukhaan jeea jokhahu ddareeai |15|

Talis est dolosorum et apostatorum societas, in qua homo semper timet vitam suam.

ਪਉੜੀ ੧੬
paurree 16

ਬਾਮ੍ਹਣ ਗਾਂਈ ਵੰਸ ਘਾਤ ਅਪਰਾਧ ਕਰਾਰੇ ।
baamhan gaanee vans ghaat aparaadh karaare |

Occisio brahmini, vaccae et propriae familiae homo est peccatum mortale.

ਮਦੁ ਪੀ ਜੂਏ ਖੇਲਦੇ ਜੋਹਨਿ ਪਰ ਨਾਰੇ ।
mad pee jooe khelade johan par naare |

Ebrii ludunt et spectant aliorum uxores.

ਮੁਹਨਿ ਪਰਾਈ ਲਖਿਮੀ ਠਗ ਚੋਰ ਚਗਾਰੇ ।
muhan paraaee lakhimee tthag chor chagaare |

Fures et decoits alienas spoliant opes.

ਵਿਸਾਸ ਧ੍ਰੋਹੀ ਅਕਿਰਤਘਣ ਪਾਪੀ ਹਤਿਆਰੇ ।
visaas dhrohee akirataghan paapee hatiaare |

Hi omnes perfidi, ingrati, peccatores et interfectores sunt.

ਲਖ ਕਰੋੜੀ ਜੋੜੀਅਨਿ ਅਣਗਣਤ ਅਪਾਰੇ ।
lakh karorree jorreean anaganat apaare |

Si tales in infinitum congregantur;

ਇਕਤੁ ਲੂਇ ਨ ਪੁਜਨੀ ਬੇਮੁਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ।੧੬।
eikat looe na pujanee bemukh guraduaare |16|

Etiam omnes non sunt pares pilis simplicibus apostatae.

ਪਉੜੀ ੧੭
paurree 17

ਗੰਗ ਜਮੁਨ ਗੋਦਾਵਰੀ ਕੁਲਖੇਤ ਸਿਧਾਰੇ ।
gang jamun godaavaree kulakhet sidhaare |

Si quis ad Gangem, Yamuna, Godavari et Kurukshetr adeat.

ਮਥੁਰਾ ਮਾਇਆ ਅਯੁਧਿਆ ਕਾਸੀ ਕੇਦਾਰੇ ।
mathuraa maaeaa ayudhiaa kaasee kedaare |

Mathure, Mayapuri, Ayodhya, Kasi, Kedarnath etiam visitantur.

ਗਇਆ ਪਿਰਾਗ ਸਰਸੁਤੀ ਗੋਮਤੀ ਦੁਆਰੇ ।
geaa piraag sarasutee gomatee duaare |

Ostium Gomati, Sarasvati, Prayag. Gaya nimium accedit.

ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਹੋਮ ਜਗਿ ਸਭ ਦੇਵ ਜੁਹਾਰੇ ।
jap tap sanjam hom jag sabh dev juhaare |

Omnes rectationes, poenitentiae, continentiae, yajns, homs exercentur, et dii omnes laudantur.

ਅਖੀ ਪਰਣੈ ਜੇ ਭਵੈ ਤਿਹੁ ਲੋਅ ਮਝਾਰੇ ।
akhee paranai je bhavai tihu loa majhaare |

Oculi super terram impositi, si etiam tres mundi visuntur.

ਮੂਲਿ ਨ ਉਤਰੈ ਹਤਿਆ ਬੇਮੁਖ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ।੧੭।
mool na utarai hatiaa bemukh guraduaare |17|

Etiam tunc peccatum apostasiae nunquam excidit.

ਪਉੜੀ ੧੮
paurree 18

ਕੋਟੀਂ ਸਾਦੀਂ ਕੇਤੜੇ ਜੰਗਲ ਭੂਪਾਲਾ ।
kotteen saadeen ketarre jangal bhoopaalaa |

Multi in myriadibus saporum occupati sunt, et multi sunt reges silvarum.

ਥਲੀਂ ਵਰੋਲੇ ਕੇਤੜੇ ਪਰਬਤ ਬੇਤਾਲਾ ।
thaleen varole ketarre parabat betaalaa |

Multa loca, turbines, montes, umbrae.

ਨਦੀਆਂ ਨਾਲੇ ਕੇਤੜੇ ਸਰਵਰ ਅਸਰਾਲਾ ।
nadeean naale ketarre saravar asaraalaa |

Multi sunt fluvii, rivi et piscinae altae.

ਅੰਬਰਿ ਤਾਰੇ ਕੇਤੜੇ ਬਿਸੀਅਰੁ ਪਾਤਾਲਾ ।
anbar taare ketarre biseear paataalaa |

Caelum multas stellas habet et in infernis innumerabiles serpentes sunt.

ਭੰਭਲਭੂਸੇ ਭੁਲਿਆਂ ਭਵਜਲ ਭਰਨਾਲਾ ।
bhanbhalabhoose bhuliaan bhavajal bharanaalaa |

Multi in labyrintho mundi confusi errant.

ਇਕਸੁ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਹਰੇ ਸਭਿ ਆਲ ਜੰਜਾਲਾ ।੧੮।
eikas satigur baahare sabh aal janjaalaa |18|

Sine uno vero Guru reliqua omnia perplexitates sunt.

ਪਉੜੀ ੧੯
paurree 19

(babu = res, pater. dhad = orum. dhukha = anxietas, sollicitudo, anxietas. Beme says Bemukha — Bemukha.)

ਬਹੁਤੀਂ ਘਰੀਂ ਪਰਾਹੁਣਾ ਜਿਉ ਰਹੰਦਾ ਭੁਖਾ ।
bahuteen ghareen paraahunaa jiau rahandaa bhukhaa |

Hospes multarum domorum esurit.

ਸਾਂਝਾ ਬਬੁ ਨ ਰੋਈਐ ਚਿਤਿ ਚਿੰਤ ਨ ਚੁਖਾ ।
saanjhaa bab na roeeai chit chint na chukhaa |

Amisso communi multorumque patre fletus et aegritudines animi exigui sunt.

ਬਹਲੀ ਡੂਮੀ ਢਢਿ ਜਿਉ ਓਹੁ ਕਿਸੈ ਨ ਧੁਖਾ ।
bahalee ddoomee dtadt jiau ohu kisai na dhukhaa |

Cum multi tympanistae tympanum percutiunt, nemo dissona voce delectatur.

ਵਣਿ ਵਣਿ ਕਾਉਂ ਨ ਸੋਹਈ ਕਿਉਂ ਮਾਣੈ ਸੁਖਾ ।
van van kaaun na sohee kiaun maanai sukhaa |

Quomodo corvus e silva in silvam vagans felix et honorabilis sit.

ਜਿਉ ਬਹੁ ਮਿਤੀ ਵੇਸੁਆ ਤਨਿ ਵੇਦਨਿ ਦੁਖਾ ।
jiau bahu mitee vesuaa tan vedan dukhaa |

Sicut corpus meretricis laborat multis amatoribus;

ਵਿਣੁ ਗੁਰ ਪੂਜਨਿ ਹੋਰਨਾ ਬਰਨੇ ਬੇਮੁਖਾ ।੧੯।
vin gur poojan horanaa barane bemukhaa |19|

Qui alios quam Guru colunt, in apostasia sua infelices sunt.

ਪਉੜੀ ੨੦
paurree 20

ਵਾਇ ਸੁਣਾਏ ਛਾਣਨੀ ਤਿਸੁ ਉਠ ਉਠਾਲੇ ।
vaae sunaae chhaananee tis utth utthaale |

Cum sonitu seive vanum est ut camelus surgat.

ਤਾੜੀ ਮਾਰਿ ਡਰਾਇੰਦਾ ਮੈਂਗਲ ਮਤਵਾਲੇ ।
taarree maar ddaraaeindaa maingal matavaale |

Terribilis est elephas plausibus manuum quasi vanus

ਬਾਸਕਿ ਨਾਗੈ ਸਾਮ੍ਹਣਾ ਜਿਉਂ ਦੀਵਾ ਬਾਲੇ ।
baasak naagai saamhanaa jiaun deevaa baale |

Sicut ardere lucernae ante cohram Väsuki (in spe fugiet).

ਸੀਹੁੰ ਸਰਜੈ ਸਹਾ ਜਿਉਂ ਅਖੀਂ ਵੇਖਾਲੇ ।
seehun sarajai sahaa jiaun akheen vekhaale |

Si lepus oculos inspiciens vult leonem terrere (nihil est nisi mortiferum).

ਸਾਇਰ ਲਹਰਿ ਨ ਪੁਜਨੀ ਪਾਣੀ ਪਰਨਾਲੇ ।
saaeir lahar na pujanee paanee paranaale |

Aquae parvae fistulae aquae oceano aequales esse non possunt.

ਅਣਹੋਂਦਾ ਆਪੁ ਗਣਾਇਂਦੇ ਬੇਮੁਖ ਬੇਤਾਲੇ ।੨੦।
anahondaa aap ganaaeinde bemukh betaale |20|

Sicut phantasma, cum apostata nihil pergit ad exprimendum suum ego.

ਪਉੜੀ ੨੧
paurree 21

ਨਾਰਿ ਭਤਾਰਹੁ ਬਾਹਰੀ ਸੁਖਿ ਸੇਜ ਨ ਚੜੀਐ ।
naar bhataarahu baaharee sukh sej na charreeai |

Mulier sine viro delectationibus lecti non potest frui.

ਪੁਤੁ ਨ ਮੰਨੈ ਮਾਪਿਆਂ ਕਮਜਾਤੀਂ ਵੜੀਐ ।
put na manai maapiaan kamajaateen varreeai |

Si filius parentibus non obedierit, spurius censetur.

ਵਣਜਾਰਾ ਸਾਹਹੁੰ ਫਿਰੈ ਵੇਸਾਹੁ ਨ ਜੜੀਐ ।
vanajaaraa saahahun firai vesaahu na jarreeai |

Si mercator verbum suum dato non servat, fidem amittit.

ਸਾਹਿਬੁ ਸਉਹੈਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰੁ ਨ ਫੜੀਐ ।
saahib sauhain aapane hathiaar na farreeai |

Non arma capias contra dominum tuum.

ਕੂੜੁ ਨ ਪਹੁੰਚੈ ਸਚ ਨੋ ਸਉ ਘਾੜਤ ਘੜੀਐ ।
koorr na pahunchai sach no sau ghaarrat gharreeai |

Falsitas nunquam ad veritatem potest pervenire, etiam si centum sint excusationes.

ਮੁੰਦ੍ਰਾਂ ਕੰਨਿ ਜਿਨਾੜੀਆਂ ਤਿਨ ਨਾਲਿ ਨ ਅੜੀਐ ।੨੧।੩੪। ਚਉਤੀਹ ।
mundraan kan jinaarreean tin naal na arreeai |21|34| chauteeh |

Inaures (quia duriores sunt) contumaciter se gerere non debet.