ਗਉੜੀ ਮਹਲਾ ੧ ॥
गउड़ी महला १ ॥

गौरी, प्रथम मेहल : १.

ਖਿਮਾ ਗਹੀ ਬ੍ਰਤੁ ਸੀਲ ਸੰਤੋਖੰ ॥
खिमा गही ब्रतु सील संतोखं ॥

क्षमायाः अभ्यासः एव सच्चः उपवासः, सद्वृत्तिः, सन्तोषः च।

ਰੋਗੁ ਨ ਬਿਆਪੈ ਨਾ ਜਮ ਦੋਖੰ ॥
रोगु न बिआपै ना जम दोखं ॥

न मां व्याधिः पीडयति न च मृत्युदुःखः।

ਮੁਕਤ ਭਏ ਪ੍ਰਭ ਰੂਪ ਨ ਰੇਖੰ ॥੧॥
मुकत भए प्रभ रूप न रेखं ॥१॥

अहं मुक्तः, ईश्वरे च लीनः अस्मि, यस्य न रूपं न वैशिष्ट्यम्। ||१||

ਜੋਗੀ ਕਉ ਕੈਸਾ ਡਰੁ ਹੋਇ ॥
जोगी कउ कैसा डरु होइ ॥

योगिनः किं भयम् अस्ति ?

ਰੂਖਿ ਬਿਰਖਿ ਗ੍ਰਿਹਿ ਬਾਹਰਿ ਸੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
रूखि बिरखि ग्रिहि बाहरि सोइ ॥१॥ रहाउ ॥

वृक्षेषु वनस्पतिषु च गृहाभ्यन्तरे बहिश्च भगवान् । ||१||विराम||

ਨਿਰਭਉ ਜੋਗੀ ਨਿਰੰਜਨੁ ਧਿਆਵੈ ॥
निरभउ जोगी निरंजनु धिआवै ॥

निर्भयं निर्मलं भगवन्तं ध्यायन्ति योगिनः |

ਅਨਦਿਨੁ ਜਾਗੈ ਸਚਿ ਲਿਵ ਲਾਵੈ ॥
अनदिनु जागै सचि लिव लावै ॥

रात्रौ दिवा च जागृताः जागरूकाः च तिष्ठन्ति, सच्चिदानन्दप्रेमम् आलिंगयन्तः।

ਸੋ ਜੋਗੀ ਮੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥੨॥
सो जोगी मेरै मनि भावै ॥२॥

ते योगिनः मम मनः प्रियाः सन्ति। ||२||

ਕਾਲੁ ਜਾਲੁ ਬ੍ਰਹਮ ਅਗਨੀ ਜਾਰੇ ॥
कालु जालु ब्रहम अगनी जारे ॥

मृत्युजालं देवस्य अग्निना दह्यते।

ਜਰਾ ਮਰਣ ਗਤੁ ਗਰਬੁ ਨਿਵਾਰੇ ॥
जरा मरण गतु गरबु निवारे ॥

जरा मरणं च दर्पं च जियते।

ਆਪਿ ਤਰੈ ਪਿਤਰੀ ਨਿਸਤਾਰੇ ॥੩॥
आपि तरै पितरी निसतारे ॥३॥

तरन्ति तरन्ति, पूर्वजान् अपि तारयन्ति। ||३||

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਸੋ ਜੋਗੀ ਹੋਇ ॥
सतिगुरु सेवे सो जोगी होइ ॥

ये सत्यगुरुं सेवन्ते ते योगिनः |

ਭੈ ਰਚਿ ਰਹੈ ਸੁ ਨਿਰਭਉ ਹੋਇ ॥
भै रचि रहै सु निरभउ होइ ॥

ये ईश्वरभये निमग्नाः तिष्ठन्ति ते निर्भयाः भवन्ति।

ਜੈਸਾ ਸੇਵੈ ਤੈਸੋ ਹੋਇ ॥੪॥
जैसा सेवै तैसो होइ ॥४॥

ते यथा सेवन्ते तस्य इव भवन्ति। ||४||

ਨਰ ਨਿਹਕੇਵਲ ਨਿਰਭਉ ਨਾਉ ॥
नर निहकेवल निरभउ नाउ ॥

नाम पुरुषं शुद्धं निर्भयं करोति।

ਅਨਾਥਹ ਨਾਥ ਕਰੇ ਬਲਿ ਜਾਉ ॥
अनाथह नाथ करे बलि जाउ ॥

स्वामिनः सर्वस्वामित्वं करोति। अहं तस्य यज्ञः अस्मि।

ਪੁਨਰਪਿ ਜਨਮੁ ਨਾਹੀ ਗੁਣ ਗਾਉ ॥੫॥
पुनरपि जनमु नाही गुण गाउ ॥५॥

तादृशः पुनः पुनर्जन्म न प्राप्नोति; सः ईश्वरस्य महिमाम् गायति। ||५||

ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥
अंतरि बाहरि एको जाणै ॥

अन्तः बहिश्च सः एकं भगवन्तं जानाति;

ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਆਪੁ ਪਛਾਣੈ ॥
गुर कै सबदे आपु पछाणै ॥

गुरुस्य शबदस्य वचनस्य माध्यमेन सः स्वस्य साक्षात्कारं करोति।

ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਦਰਿ ਨੀਸਾਣੈ ॥੬॥
साचै सबदि दरि नीसाणै ॥६॥

सः भगवतः न्यायालये सच्चिदानन्दस्य ध्वजं चिह्नं च धारयति। ||६||

ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਤਿਸੁ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ॥
सबदि मरै तिसु निज घरि वासा ॥

शाबादे म्रियते यः स्वगृहे अन्तः तिष्ठति।

ਆਵੈ ਨ ਜਾਵੈ ਚੂਕੈ ਆਸਾ ॥
आवै न जावै चूकै आसा ॥

न पुनर्जन्ममायाति याति च तस्य आशा वशीकृताः।

ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਕਮਲੁ ਪਰਗਾਸਾ ॥੭॥
गुर कै सबदि कमलु परगासा ॥७॥

गुरुस्य शब्दवचनद्वारा तस्य हृदयकमलं प्रफुल्लितं भवति। ||७||

ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਆਸ ਨਿਰਾਸਾ ॥
जो दीसै सो आस निरासा ॥

यः दृश्यते, सः आशानिराशा चालितः भवति,

ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਬਿਖੁ ਭੂਖ ਪਿਆਸਾ ॥
काम क्रोध बिखु भूख पिआसा ॥

कामेन क्रोधेन भ्रष्टेन क्षुधापिपासाभिः |

ਨਾਨਕ ਬਿਰਲੇ ਮਿਲਹਿ ਉਦਾਸਾ ॥੮॥੭॥
नानक बिरले मिलहि उदासा ॥८॥७॥

ते विरक्ताः एकान्ताः भगवन्तं मिलन्ति नानक ते एवम् अतिदुर्लभाः । ||८||७||

Sri Guru Granth Sahib
शब्दस्य सूचना

शीर्षकम्: राग गउड़ी
लेखकः: गुरु नानक देव जी
पुटः: 223 - 224
पङ्क्तिसङ्ख्या: 15 - 4

राग गउड़ी

गौरी एकं मनोभावं निर्माति यत्र श्रोता उद्देश्यं प्राप्तुं अधिकं प्रयत्नः कर्तुं प्रोत्साहितः भवति। तथापि रागेण दत्तं प्रोत्साहनं अहङ्कारस्य वृद्धिं न करोति । अतः एतेन एतादृशं वातावरणं निर्मीयते यत्र श्रोता चोदितः भवति, परन्तु तदपि अभिमानी आत्ममहत्त्वपूर्णः च भवितुं निवारितः भवति ।