ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩ ॥
मारू महला ३ ॥

मारू, तृतीय मेहलः १.

ਸੋ ਸਚੁ ਸੇਵਿਹੁ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ ॥
सो सचु सेविहु सिरजणहारा ॥

सत्यं प्रजापतिं भगवन्तं सेवस्व।

ਸਬਦੇ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਣਹਾਰਾ ॥
सबदे दूख निवारणहारा ॥

शबदस्य वचनं दुःखनाशनम्।

ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ਆਪੇ ਅਗਮ ਅਥਾਹਾ ਹੇ ॥੧॥
अगमु अगोचरु कीमति नही पाई आपे अगम अथाहा हे ॥१॥

सः दुर्गमः अगाह्यः च अस्ति; तस्य मूल्याङ्कनं कर्तुं न शक्यते। स्वयं दुर्गमोऽप्रमेयः च । ||१||

ਆਪੇ ਸਚਾ ਸਚੁ ਵਰਤਾਏ ॥
आपे सचा सचु वरताए ॥

सत्यं स्वयम् सत्यं व्याप्तं करोति।

ਇਕਿ ਜਨ ਸਾਚੈ ਆਪੇ ਲਾਏ ॥
इकि जन साचै आपे लाए ॥

सः केचन विनयशीलाः भूताः सत्ये संलग्नं करोति।

ਸਾਚੋ ਸੇਵਹਿ ਸਾਚੁ ਕਮਾਵਹਿ ਨਾਮੇ ਸਚਿ ਸਮਾਹਾ ਹੇ ॥੨॥
साचो सेवहि साचु कमावहि नामे सचि समाहा हे ॥२॥

ते सत्यं भगवन्तं सेवन्ते सत्यं च आचरन्ति; नामद्वारा ते सत्येश्वरे लीना भवन्ति। ||२||

ਧੁਰਿ ਭਗਤਾ ਮੇਲੇ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ ॥
धुरि भगता मेले आपि मिलाए ॥

प्राइमल भगवान् स्वभक्तान् स्वसङ्घे एकीकरोति।

ਸਚੀ ਭਗਤੀ ਆਪੇ ਲਾਏ ॥
सची भगती आपे लाए ॥

सः तान् सच्चिदानन्दपूजने संलग्नं करोति।

ਸਾਚੀ ਬਾਣੀ ਸਦਾ ਗੁਣ ਗਾਵੈ ਇਸੁ ਜਨਮੈ ਕਾ ਲਾਹਾ ਹੇ ॥੩॥
साची बाणी सदा गुण गावै इसु जनमै का लाहा हे ॥३॥

यः भगवतः गौरवं स्तुतिं सदा गायति, तस्य बनिस्य सत्यवचनेन, सः अस्य जीवनस्य लाभं अर्जयति। ||३||

ਗੁਰਮੁਖਿ ਵਣਜੁ ਕਰਹਿ ਪਰੁ ਆਪੁ ਪਛਾਣਹਿ ॥
गुरमुखि वणजु करहि परु आपु पछाणहि ॥

गुरमुखः व्यापारं करोति, स्वस्य आत्मानं च अवगच्छति।

ਏਕਸ ਬਿਨੁ ਕੋ ਅਵਰੁ ਨ ਜਾਣਹਿ ॥
एकस बिनु को अवरु न जाणहि ॥

एकेश्वरात् परं न जानाति।

ਸਚਾ ਸਾਹੁ ਸਚੇ ਵਣਜਾਰੇ ਪੂੰਜੀ ਨਾਮੁ ਵਿਸਾਹਾ ਹੇ ॥੪॥
सचा साहु सचे वणजारे पूंजी नामु विसाहा हे ॥४॥

सत्यं बैंकरः, सत्यं च तस्य व्यापारिणः, ये नामस्य वणिजं क्रीणन्ति। ||४||

ਆਪੇ ਸਾਜੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਏ ॥
आपे साजे स्रिसटि उपाए ॥

सः एव विश्वस्य स्वरूपं निर्माति, सृजति च।

ਵਿਰਲੇ ਕਉ ਗੁਰਸਬਦੁ ਬੁਝਾਏ ॥
विरले कउ गुरसबदु बुझाए ॥

सः कतिपयान् गुरुस्य शब्दस्य साक्षात्कारं कर्तुं प्रेरयति।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਸੇ ਜਨ ਸਾਚੇ ਕਾਟੇ ਜਮ ਕਾ ਫਾਹਾ ਹੇ ॥੫॥
सतिगुरु सेवहि से जन साचे काटे जम का फाहा हे ॥५॥

ये विनयशीलाः सत्त्वाः सत्यगुरुं सेवन्ते। सः तेषां कण्ठात् मृत्युपाशं विदारयति। ||५||

ਭੰਨੈ ਘੜੇ ਸਵਾਰੇ ਸਾਜੇ ॥
भंनै घड़े सवारे साजे ॥

सर्वभूतानि नाशयति सृजति, अलंकारयति, कल्पयति च ।

ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਦੂਜੈ ਜੰਤ ਪਾਜੇ ॥
माइआ मोहि दूजै जंत पाजे ॥

द्वन्द्व-सक्ति-माया च तान् संलजयति।

ਮਨਮੁਖ ਫਿਰਹਿ ਸਦਾ ਅੰਧੁ ਕਮਾਵਹਿ ਜਮ ਕਾ ਜੇਵੜਾ ਗਲਿ ਫਾਹਾ ਹੇ ॥੬॥
मनमुख फिरहि सदा अंधु कमावहि जम का जेवड़ा गलि फाहा हे ॥६॥

स्वेच्छा मनमुखाः अन्धं कुर्वन्तः सदा भ्रमन्ति। तेषां कण्ठे मृत्युः तस्य पाशं तारितवान् अस्ति। ||६||

ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਲਾਏ ॥
आपे बखसे गुर सेवा लाए ॥

स्वयं क्षमति, गुरवे सेवां कर्तुं च अस्मान् आज्ञापयति।

ਗੁਰਮਤੀ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥
गुरमती नामु मंनि वसाए ॥

गुरुशिक्षाद्वारा नाम मनसः अन्तः निवासं कर्तुं आगच्छति।

ਅਨਦਿਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਏ ਸਾਚਾ ਇਸੁ ਜਗ ਮਹਿ ਨਾਮੋ ਲਾਹਾ ਹੇ ॥੭॥
अनदिनु नामु धिआए साचा इसु जग महि नामो लाहा हे ॥७॥

रात्रिदिनं नाम ध्याय सच्चे भगवतः नाम, संसारे नाम लाभं अर्जय। ||७||

ਆਪੇ ਸਚਾ ਸਚੀ ਨਾਈ ॥
आपे सचा सची नाई ॥

स्वयं सत्यं तस्य नाम सत्यम्।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਵੈ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ ॥
गुरमुखि देवै मंनि वसाई ॥

गुरमुखः प्रयच्छति, मनसि च निषेधयति।

ਜਿਨ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੇ ਜਨ ਸੋਹਹਿ ਤਿਨ ਸਿਰਿ ਚੂਕਾ ਕਾਹਾ ਹੇ ॥੮॥
जिन मनि वसिआ से जन सोहहि तिन सिरि चूका काहा हे ॥८॥

आर्याः उच्छ्रिताः च ते, येषां मनसि भगवान् तिष्ठति। तेषां शिरः कलहरहिताः सन्ति। ||८||

ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥
अगम अगोचरु कीमति नही पाई ॥

सः दुर्गमः अगाह्यः च अस्ति; तस्य मूल्यस्य मूल्याङ्कनं कर्तुं न शक्यते।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ ॥
गुरपरसादी मंनि वसाई ॥

गुरुप्रसादेन सः मनसः अन्तः वसति।

ਸਦਾ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੀ ਗੁਣਦਾਤਾ ਲੇਖਾ ਕੋਇ ਨ ਮੰਗੈ ਤਾਹਾ ਹੇ ॥੯॥
सदा सबदि सालाही गुणदाता लेखा कोइ न मंगै ताहा हे ॥९॥

न कश्चित् तं व्यक्तिं उत्तरदाहयति, यः शबदस्य वचनं स्तुति, गुणदाता। ||९||

ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਰੁਦ੍ਰੁ ਤਿਸ ਕੀ ਸੇਵਾ ॥
ब्रहमा बिसनु रुद्रु तिस की सेवा ॥

ब्रह्मा विष्णुश्च शिवश्च तं सेवन्ते |

ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਵਹਿ ਅਲਖ ਅਭੇਵਾ ॥
अंतु न पावहि अलख अभेवा ॥

अदृष्टस्य अविज्ञातस्य भगवतः अपि सीमां न लभन्ते।

ਜਿਨ ਕਉ ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਤੂ ਅਪਣੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅਲਖੁ ਲਖਾਹਾ ਹੇ ॥੧੦॥
जिन कउ नदरि करहि तू अपणी गुरमुखि अलखु लखाहा हे ॥१०॥

ये तव प्रसादकटाक्षेण धन्याः गुरमुखाः भूत्वा दुर्बोधं विज्ञायन्ते। ||१०||

ਪੂਰੈ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੋਝੀ ਪਾਈ ॥
पूरै सतिगुरि सोझी पाई ॥

सिद्धसत्यगुरुणा एषा अवगमनं प्रदत्तम्।

ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਈ ॥
एको नामु मंनि वसाई ॥

नाम एकनाम मया मनसि निहितम्।

ਨਾਮੁ ਜਪੀ ਤੈ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ ਮਹਲੁ ਪਾਇ ਗੁਣ ਗਾਹਾ ਹੇ ॥੧੧॥
नामु जपी तै नामु धिआई महलु पाइ गुण गाहा हे ॥११॥

नाम जपामि, नाम ध्यायामि च। तस्य गौरवं स्तुतिं गायन् अहं भगवतः सान्निध्यस्य भवनं प्रविशामि। ||११||

ਸੇਵਕ ਸੇਵਹਿ ਮੰਨਿ ਹੁਕਮੁ ਅਪਾਰਾ ॥
सेवक सेवहि मंनि हुकमु अपारा ॥

भृत्यः सेवते, अनन्तेश्वरस्य आज्ञां च पालते।

ਮਨਮੁਖ ਹੁਕਮੁ ਨ ਜਾਣਹਿ ਸਾਰਾ ॥
मनमुख हुकमु न जाणहि सारा ॥

स्वेच्छा मनमुखाः भगवतः आज्ञायाः मूल्यं न जानन्ति।

ਹੁਕਮੇ ਮੰਨੇ ਹੁਕਮੇ ਵਡਿਆਈ ਹੁਕਮੇ ਵੇਪਰਵਾਹਾ ਹੇ ॥੧੨॥
हुकमे मंने हुकमे वडिआई हुकमे वेपरवाहा हे ॥१२॥

भगवतः आज्ञायाः हुकमेण एकः उच्चः भवति; तस्य हुकमद्वारा एकः महिमा भवति; तस्य हुकमेण निश्चिन्ता भवति । ||१२||

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ॥
गुरपरसादी हुकमु पछाणै ॥

गुरुप्रसादेन भगवतः हुकमं परिचिनोति।

ਧਾਵਤੁ ਰਾਖੈ ਇਕਤੁ ਘਰਿ ਆਣੈ ॥
धावतु राखै इकतु घरि आणै ॥

परिभ्रमणं मनः संयमितं, एकेश्वरस्य गृहं प्रति आनीयते।

ਨਾਮੇ ਰਾਤਾ ਸਦਾ ਬੈਰਾਗੀ ਨਾਮੁ ਰਤਨੁ ਮਨਿ ਤਾਹਾ ਹੇ ॥੧੩॥
नामे राता सदा बैरागी नामु रतनु मनि ताहा हे ॥१३॥

नामेन ओतप्रोतः सदा विरक्तः तिष्ठति; नामस्य मणिः मनसः अन्तः एव तिष्ठति। ||१३||

ਸਭ ਜਗ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਏਕੋ ਸੋਈ ॥
सभ जग महि वरतै एको सोई ॥

एकेश्वरः सर्वलोकेषु व्याप्तः अस्ति।

ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਈ ॥
गुरपरसादी परगटु होई ॥

गुरुप्रसादेन सः प्रकाशितः भवति।

ਸਬਦੁ ਸਲਾਹਹਿ ਸੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਤਾਹਾ ਹੇ ॥੧੪॥
सबदु सलाहहि से जन निरमल निज घरि वासा ताहा हे ॥१४॥

ये विनयशीलाः सत्त्वाः शबदं स्तुवन्ति ते निर्मलाः; ते स्वस्य अन्तःकरणस्य गृहस्य अन्तः निवसन्ति। ||१४||

ਸਦਾ ਭਗਤ ਤੇਰੀ ਸਰਣਾਈ ॥
सदा भगत तेरी सरणाई ॥

भक्ताः सदा तिष्ठन्ति तव अभयारण्ये भगवन् |

ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ॥
अगम अगोचर कीमति नही पाई ॥

त्वं दुर्गमः अगाह्यः च असि; भवतः मूल्यं अनुमानितुं न शक्यते।

ਜਿਉ ਤੁਧੁ ਭਾਵਹਿ ਤਿਉ ਤੂ ਰਾਖਹਿ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਹਾ ਹੇ ॥੧੫॥
जिउ तुधु भावहि तिउ तू राखहि गुरमुखि नामु धिआहा हे ॥१५॥

यथा तव इच्छां रोचते, त्वं अस्मान् धारयसि; गुरमुखः नाम ध्यायति। ||१५||

ਸਦਾ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ॥
सदा सदा तेरे गुण गावा ॥

सदा नित्यं भवतः गौरवं स्तुतिं गायामि।

ਸਚੇ ਸਾਹਿਬ ਤੇਰੈ ਮਨਿ ਭਾਵਾ ॥
सचे साहिब तेरै मनि भावा ॥

सच्चे भगवन् गुरो मम तव मनसः प्रियं भवेम् ।

ਨਾਨਕੁ ਸਾਚੁ ਕਹੈ ਬੇਨੰਤੀ ਸਚੁ ਦੇਵਹੁ ਸਚਿ ਸਮਾਹਾ ਹੇ ॥੧੬॥੧॥੧੦॥
नानकु साचु कहै बेनंती सचु देवहु सचि समाहा हे ॥१६॥१॥१०॥

नानकः एतां सत्यं प्रार्थनां करोति- भगवन् सत्येन मां आशीर्वादं ददातु, यथा अहं सत्ये विलीनः भवेयम्। ||१६||१||१०||

Sri Guru Granth Sahib
शब्दस्य सूचना

शीर्षकम्: राग मारू
लेखकः: गुरु अमर दास जी
पुटः: 1053 - 1054
पङ्क्तिसङ्ख्या: 8 - 7

राग मारू

युद्धस्य सज्जतायै मरुः परम्परागतरूपेण युद्धक्षेत्रे गायति स्म । अस्य रागस्य आक्रामकः स्वभावः अस्ति, यः परिणामं न कृत्वा सत्यं व्यक्तं कर्तुं, बोधयितुं च आन्तरिकं बलं, शक्तिं च सृजति । मरुस्य स्वभावः अभयं बलं च बोधयति यत् सत्यस्य वचनं सुनिश्चितं करोति, भवेत् किमपि व्ययः।