ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੩ ॥
बिलावलु महला ३ ॥

बिलावल, तृतीय मेहल : १.

ਆਦਿ ਪੁਰਖੁ ਆਪੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਸਾਜੇ ॥
आदि पुरखु आपे स्रिसटि साजे ॥

प्राइमल भगवान् एव ब्रह्माण्डस्य निर्माणं कृतवान् ।

ਜੀਅ ਜੰਤ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਪਾਜੇ ॥
जीअ जंत माइआ मोहि पाजे ॥

भूताः प्राणिनः च मायां भावसङ्गे निमग्नाः भवन्ति।

ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਰਪੰਚਿ ਲਾਗੇ ॥
दूजै भाइ परपंचि लागे ॥

द्वन्द्वप्रेमयां मायालोकसंसक्ताः ।

ਆਵਹਿ ਜਾਵਹਿ ਮਰਹਿ ਅਭਾਗੇ ॥
आवहि जावहि मरहि अभागे ॥

अभाग्याः म्रियन्ते, आगत्य गच्छन्ति च ।

ਸਤਿਗੁਰਿ ਭੇਟਿਐ ਸੋਝੀ ਪਾਇ ॥
सतिगुरि भेटिऐ सोझी पाइ ॥

सच्चे गुरुणा सह मिलित्वा अवगमनं लभ्यते।

ਪਰਪੰਚੁ ਚੂਕੈ ਸਚਿ ਸਮਾਇ ॥੧॥
परपंचु चूकै सचि समाइ ॥१॥

अथ, द्रव्यलोकमाया भग्नं भवति, सत्ये च विलीयते । ||१||

ਜਾ ਕੈ ਮਸਤਕਿ ਲਿਖਿਆ ਲੇਖੁ ॥
जा कै मसतकि लिखिआ लेखु ॥

यस्य तादृशं पूर्वनिर्धारितं दैवं ललाटे लिखितम्

ਤਾ ਕੈ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਏਕੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
ता कै मनि वसिआ प्रभु एकु ॥१॥ रहाउ ॥

- एकः ईश्वरः तस्य मनसः अन्तः तिष्ठति। ||१||विराम||

ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਇ ਆਪੇ ਸਭੁ ਵੇਖੈ ॥
स्रिसटि उपाइ आपे सभु वेखै ॥

सृष्ट्वा विश्वं स एव सर्वान् पश्यति ।

ਕੋਇ ਨ ਮੇਟੈ ਤੇਰੈ ਲੇਖੈ ॥
कोइ न मेटै तेरै लेखै ॥

न कश्चित् तव अभिलेखं मेटयितुं शक्नोति भगवन्।

ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਜੇ ਕੋ ਕਹੈ ਕਹਾਏ ॥
सिध साधिक जे को कहै कहाए ॥

यदि कश्चित् आत्मानं सिद्धं वा साधकं वा कथयति ।

ਭਰਮੇ ਭੂਲਾ ਆਵੈ ਜਾਏ ॥
भरमे भूला आवै जाए ॥

सः संशयेन मोहितः, आगत्य गच्छन् च भविष्यति।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੈ ਸੋ ਜਨੁ ਬੂਝੈ ॥
सतिगुरु सेवै सो जनु बूझै ॥

स विनयः स एव विज्ञायते, यः सच्चिगुरुं सेवते।

ਹਉਮੈ ਮਾਰੇ ਤਾ ਦਰੁ ਸੂਝੈ ॥੨॥
हउमै मारे ता दरु सूझै ॥२॥

अहङ्कारं जित्वा भगवद्द्वारं विन्दति। ||२||

ਏਕਸੁ ਤੇ ਸਭੁ ਦੂਜਾ ਹੂਆ ॥
एकसु ते सभु दूजा हूआ ॥

एकेश्वरात् अन्ये सर्वे निर्मिताः ।

ਏਕੋ ਵਰਤੈ ਅਵਰੁ ਨ ਬੀਆ ॥
एको वरतै अवरु न बीआ ॥

एकः प्रभुः सर्वत्र व्याप्तः अस्ति; अन्यः सर्वथा नास्ति।

ਦੂਜੇ ਤੇ ਜੇ ਏਕੋ ਜਾਣੈ ॥
दूजे ते जे एको जाणै ॥

द्वन्द्वं परित्यज्य एकेश्वरं विद्यते ।

ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਹਰਿ ਦਰਿ ਨੀਸਾਣੈ ॥
गुर कै सबदि हरि दरि नीसाणै ॥

गुरुस्य शबादस्य वचनस्य माध्यमेन भगवतः द्वारं, तस्य ध्वजं च ज्ञायते।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੇ ਤਾ ਏਕੋ ਪਾਏ ॥
सतिगुरु भेटे ता एको पाए ॥

सत्यगुरुं मिलित्वा एकेश्वरं लभते।

ਵਿਚਹੁ ਦੂਜਾ ਠਾਕਿ ਰਹਾਏ ॥੩॥
विचहु दूजा ठाकि रहाए ॥३॥

द्वन्द्वः अन्तः वशीकृतः भवति। ||३||

ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਹਿਬੁ ਡਾਢਾ ਹੋਇ ॥
जिस दा साहिबु डाढा होइ ॥

सर्वशक्तिमान् भगवतः गुरोः च यः

ਤਿਸ ਨੋ ਮਾਰਿ ਨ ਸਾਕੈ ਕੋਇ ॥
तिस नो मारि न साकै कोइ ॥

न कश्चित् तं नाशयितुं शक्नोति।

ਸਾਹਿਬ ਕੀ ਸੇਵਕੁ ਰਹੈ ਸਰਣਾਈ ॥
साहिब की सेवकु रहै सरणाई ॥

भगवतः सेवकः तस्य रक्षणे तिष्ठति;

ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ॥
आपे बखसे दे वडिआई ॥

भगवान् स्वयं तं क्षमति, महिमामहात्म्येन च आशीर्वादं ददाति।

ਤਿਸ ਤੇ ਊਪਰਿ ਨਾਹੀ ਕੋਇ ॥
तिस ते ऊपरि नाही कोइ ॥

तस्मात् उच्चतरः कोऽपि नास्ति।

ਕਉਣੁ ਡਰੈ ਡਰੁ ਕਿਸ ਕਾ ਹੋਇ ॥੪॥
कउणु डरै डरु किस का होइ ॥४॥

किमर्थं सः भीतः भवेत् ? सः कदापि किं भयं कुर्यात् ? ||४||

ਗੁਰਮਤੀ ਸਾਂਤਿ ਵਸੈ ਸਰੀਰ ॥
गुरमती सांति वसै सरीर ॥

गुरुशिक्षाद्वारा शरीरस्य अन्तः शान्तिः शान्तिः च तिष्ठति।

ਸਬਦੁ ਚੀਨਿੑ ਫਿਰਿ ਲਗੈ ਨ ਪੀਰ ॥
सबदु चीनि फिरि लगै न पीर ॥

शबदस्य वचनं स्मर, त्वं कदापि दुःखं न प्राप्स्यसि।

ਆਵੈ ਨ ਜਾਇ ਨਾ ਦੁਖੁ ਪਾਏ ॥
आवै न जाइ ना दुखु पाए ॥

न भवद्भिः आगन्तुं गन्तव्यं वा शोकेन दुःखं भोक्तव्यम्।

ਨਾਮੇ ਰਾਤੇ ਸਹਜਿ ਸਮਾਏ ॥
नामे राते सहजि समाए ॥

नाम भगवतः नामेन ओतप्तः स्वर्गशान्तिं विलीयसे ।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਵੇਖੈ ਹਦੂਰਿ ॥
नानक गुरमुखि वेखै हदूरि ॥

गुरमुखः तं नित्यं समीपस्थं पश्यति।

ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਭੁ ਸਦ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥੫॥
मेरा प्रभु सद रहिआ भरपूरि ॥५॥

मम ईश्वरः सर्वदा सर्वत्र पूर्णतया व्याप्तः अस्ति। ||५||

ਇਕਿ ਸੇਵਕ ਇਕਿ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਏ ॥
इकि सेवक इकि भरमि भुलाए ॥

केचिद् निःस्वार्था भृत्याश्च केचिद्भ्रमन्ति संशयमोहिताः ।

ਆਪੇ ਕਰੇ ਹਰਿ ਆਪਿ ਕਰਾਏ ॥
आपे करे हरि आपि कराए ॥

स्वयं करोति भगवान्, सर्वं च कारयति।

ਏਕੋ ਵਰਤੈ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਇ ॥
एको वरतै अवरु न कोइ ॥

एकः प्रभुः सर्वव्यापी अस्ति; अन्यः सर्वथा नास्ति।

ਮਨਿ ਰੋਸੁ ਕੀਜੈ ਜੇ ਦੂਜਾ ਹੋਇ ॥
मनि रोसु कीजै जे दूजा होइ ॥

मर्त्यः शिकायतुं शक्नोति, यदि अन्ये स्युः।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਕਰਣੀ ਸਾਰੀ ॥
सतिगुरु सेवे करणी सारी ॥

सच्चे गुरुं सेवन्तु; एतत् उत्तमं कर्म अस्ति।

ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਸਾਚੇ ਵੀਚਾਰੀ ॥੬॥
दरि साचै साचे वीचारी ॥६॥

सत्येश्वरस्य न्यायालये भवतः सत्यं न्याय्यं भविष्यति। ||६||

ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਸਭਿ ਸਬਦਿ ਸੁਹਾਏ ॥
थिती वार सभि सबदि सुहाए ॥

सर्वे चन्द्रदिनानि, सप्ताहस्य च दिवसाः सुन्दराः सन्ति, यदा शब्दस्य चिन्तनं भवति।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਤਾ ਫਲੁ ਪਾਏ ॥
सतिगुरु सेवे ता फलु पाए ॥

सत्यगुरुं सेवते फलफलं लभते ।

ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਸਭਿ ਆਵਹਿ ਜਾਹਿ ॥
थिती वार सभि आवहि जाहि ॥

शकुनानि दिवसानि च सर्वे आगच्छन्ति गच्छन्ति च।

ਗੁਰਸਬਦੁ ਨਿਹਚਲੁ ਸਦਾ ਸਚਿ ਸਮਾਹਿ ॥
गुरसबदु निहचलु सदा सचि समाहि ॥

परन्तु गुरुशब्दस्य वचनं शाश्वतं अपरिवर्तनीयं च अस्ति। तेन माध्यमेन सत्येश्वरे विलीयते ।

ਥਿਤੀ ਵਾਰ ਤਾ ਜਾ ਸਚਿ ਰਾਤੇ ॥
थिती वार ता जा सचि राते ॥

दिवसाः शुभाः, यदा सत्येन ओतप्रोतः भवति।

ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸਭਿ ਭਰਮਹਿ ਕਾਚੇ ॥੭॥
बिनु नावै सभि भरमहि काचे ॥७॥

नाम्ना विना सर्वे मोहिताः भ्रमन्ति मिथ्या | ||७||

ਮਨਮੁਖ ਮਰਹਿ ਮਰਿ ਬਿਗਤੀ ਜਾਹਿ ॥
मनमुख मरहि मरि बिगती जाहि ॥

स्वेच्छा मनुष्यमुखाः म्रियन्ते, मृताः, ते अत्यन्तं दुष्टावस्थायां पतन्ति।

ਏਕੁ ਨ ਚੇਤਹਿ ਦੂਜੈ ਲੋਭਾਹਿ ॥
एकु न चेतहि दूजै लोभाहि ॥

एकेश्वरं न स्मरन्ति; द्वन्द्वेन मोहिताः भवन्ति।

ਅਚੇਤ ਪਿੰਡੀ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧਾਰੁ ॥
अचेत पिंडी अगिआन अंधारु ॥

अचेतनं, अज्ञानं, अन्धं च मानवशरीरं भवति ।

ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਕਿਉ ਪਾਏ ਪਾਰੁ ॥
बिनु सबदै किउ पाए पारु ॥

शाबादस्य वचनं विना कथं कोऽपि तरति?

ਆਪਿ ਉਪਾਏ ਉਪਾਵਣਹਾਰੁ ॥
आपि उपाए उपावणहारु ॥

प्रजापति एव सृजति।

Sri Guru Granth Sahib
शब्दस्य सूचना

शीर्षकम्: राग बिलावल
लेखकः: गुरु अमर दास जी
पुटः: 842
पङ्क्तिसङ्ख्या: 3 - 18

राग बिलावल

बिलावल् लक्ष्यं प्राप्य लक्ष्यं प्राप्त्वा वा महता सुखस्य भावाः बोधयति । इदं पूर्णतायाः, सन्तुष्टेः, आनन्दस्य च प्रचण्डः भावः, यः तदा अनुभव्यते यदा सिद्धयः भवतः अतीव महत्त्वपूर्णाः प्रियाः च भवन्ति । अनुभूतं सुखं उच्चैः हसितुं इव भवति, योजना वा किमपि गुप्तं प्रेरणा वा नास्ति; इदं केवलं उपलब्धेः भावात् उत्पद्यमानस्य हृदयस्य सुखस्य स्वाभाविकं अभिव्यक्तिः एव।