ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥
ੴ सतिगुर प्रसादि ॥

एकः सार्वभौमिकः प्रजापतिः ईश्वरः। सच्चे गुरुप्रसादेन : १.

ਸਿਰੀਰਾਗੁ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੩ ॥
सिरीरागु महला १ घरु ३ ॥

सिरी राग, प्रथम मेहल, तृतीय सदन : १.

ਜੋਗੀ ਅੰਦਰਿ ਜੋਗੀਆ ॥
जोगी अंदरि जोगीआ ॥

योगिनां त्वमेव योगी;

ਤੂੰ ਭੋਗੀ ਅੰਦਰਿ ਭੋਗੀਆ ॥
तूं भोगी अंदरि भोगीआ ॥

सुखार्थिनां मध्ये त्वं भोगार्थी असि।

ਤੇਰਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਇਆ ਸੁਰਗਿ ਮਛਿ ਪਇਆਲਿ ਜੀਉ ॥੧॥
तेरा अंतु न पाइआ सुरगि मछि पइआलि जीउ ॥१॥

स्वर्गे, लोके, पातालस्य पातालप्रदेशेषु वा कस्यापि भूतस्य भवतः सीमा न ज्ञायते । ||१||

ਹਉ ਵਾਰੀ ਹਉ ਵਾਰਣੈ ਕੁਰਬਾਣੁ ਤੇਰੇ ਨਾਵ ਨੋ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
हउ वारी हउ वारणै कुरबाणु तेरे नाव नो ॥१॥ रहाउ ॥

अहं भक्तः, समर्पितः, तव नाम्नः यज्ञः अस्मि। ||१||विराम||

ਤੁਧੁ ਸੰਸਾਰੁ ਉਪਾਇਆ ॥
तुधु संसारु उपाइआ ॥

त्वया जगत् सृष्टम्, २.

ਸਿਰੇ ਸਿਰਿ ਧੰਧੇ ਲਾਇਆ ॥
सिरे सिरि धंधे लाइआ ॥

एकस्य सर्वस्य च कार्याणि नियुक्तानि।

ਵੇਖਹਿ ਕੀਤਾ ਆਪਣਾ ਕਰਿ ਕੁਦਰਤਿ ਪਾਸਾ ਢਾਲਿ ਜੀਉ ॥੨॥
वेखहि कीता आपणा करि कुदरति पासा ढालि जीउ ॥२॥

त्वं स्वसृष्टिं पश्यसि, तव सर्वशक्तिमान् सृजनात्मकशक्त्या च पासान् निक्षिपसि। ||२||

ਪਰਗਟਿ ਪਾਹਾਰੈ ਜਾਪਦਾ ॥
परगटि पाहारै जापदा ॥

भवन्तः स्वस्य कार्यशालायाः विस्तारे प्रकटिताः सन्ति।

ਸਭੁ ਨਾਵੈ ਨੋ ਪਰਤਾਪਦਾ ॥
सभु नावै नो परतापदा ॥

सर्वे तव नाम स्पृहन्ति,

ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਝੁ ਨ ਪਾਇਓ ਸਭ ਮੋਹੀ ਮਾਇਆ ਜਾਲਿ ਜੀਉ ॥੩॥
सतिगुर बाझु न पाइओ सभ मोही माइआ जालि जीउ ॥३॥

गुरुं विना तु त्वां कोऽपि न विन्दति। सर्वे माया प्रलोभ्यन्ते फसन्ति च। ||३||

ਸਤਿਗੁਰ ਕਉ ਬਲਿ ਜਾਈਐ ॥
सतिगुर कउ बलि जाईऐ ॥

अहं सच्चि गुरवे यज्ञोऽस्मि।

ਜਿਤੁ ਮਿਲਿਐ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਈਐ ॥
जितु मिलिऐ परम गति पाईऐ ॥

तया सह मिलित्वा परमं पदं लभ्यते।

ਸੁਰਿ ਨਰ ਮੁਨਿ ਜਨ ਲੋਚਦੇ ਸੋ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਆ ਬੁਝਾਇ ਜੀਉ ॥੪॥
सुरि नर मुनि जन लोचदे सो सतिगुरि दीआ बुझाइ जीउ ॥४॥

स्वर्गदूताः मौनर्षयः च तं स्पृहयन्ति; सत्यगुरुः मम एतत् अवगमनं दत्तवान्। ||४||

ਸਤਸੰਗਤਿ ਕੈਸੀ ਜਾਣੀਐ ॥
सतसंगति कैसी जाणीऐ ॥

सन्तसङ्घः कथं ज्ञातव्यः ?

ਜਿਥੈ ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੀਐ ॥
जिथै एको नामु वखाणीऐ ॥

तत्र एकस्य भगवतः नाम जप्यते ।

ਏਕੋ ਨਾਮੁ ਹੁਕਮੁ ਹੈ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦੀਆ ਬੁਝਾਇ ਜੀਉ ॥੫॥
एको नामु हुकमु है नानक सतिगुरि दीआ बुझाइ जीउ ॥५॥

एकं नाम भगवतः आज्ञा; नानक सत्यगुरुणा मे बोधोऽयं दत्तः। ||५||

ਇਹੁ ਜਗਤੁ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਆ ॥
इहु जगतु भरमि भुलाइआ ॥

संशयेन मोहितः अयं संसारः ।

ਆਪਹੁ ਤੁਧੁ ਖੁਆਇਆ ॥
आपहु तुधु खुआइआ ॥

त्वया एव भगवन् भ्रष्टं कृतम् ।

ਪਰਤਾਪੁ ਲਗਾ ਦੋਹਾਗਣੀ ਭਾਗ ਜਿਨਾ ਕੇ ਨਾਹਿ ਜੀਉ ॥੬॥
परतापु लगा दोहागणी भाग जिना के नाहि जीउ ॥६॥

परित्यक्ताः आत्मावधूः घोरं पीडां प्राप्नुवन्ति; तेषां भाग्यं सर्वथा नास्ति। ||६||

ਦੋਹਾਗਣੀ ਕਿਆ ਨੀਸਾਣੀਆ ॥
दोहागणी किआ नीसाणीआ ॥

परित्यक्तवधूनां कानि लक्षणानि सन्ति ?

ਖਸਮਹੁ ਘੁਥੀਆ ਫਿਰਹਿ ਨਿਮਾਣੀਆ ॥
खसमहु घुथीआ फिरहि निमाणीआ ॥

ते पतिं भगवन्तं स्मरन्ति, अपमानेन च भ्रमन्ति।

ਮੈਲੇ ਵੇਸ ਤਿਨਾ ਕਾਮਣੀ ਦੁਖੀ ਰੈਣਿ ਵਿਹਾਇ ਜੀਉ ॥੭॥
मैले वेस तिना कामणी दुखी रैणि विहाइ जीउ ॥७॥

तासां वधूनां वस्त्रं मलिनम्-आयुः-रात्रिं यापयन्ति पीडिताः। ||७||

ਸੋਹਾਗਣੀ ਕਿਆ ਕਰਮੁ ਕਮਾਇਆ ॥
सोहागणी किआ करमु कमाइआ ॥

कानि कर्माणि कृतानि सुखात्मवधूभिः ।

ਪੂਰਬਿ ਲਿਖਿਆ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ॥
पूरबि लिखिआ फलु पाइआ ॥

तेषां पूर्वनिर्धारितभाग्यस्य फलं प्राप्तम्।

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਕੈ ਆਪਣੀ ਆਪੇ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ਜੀਉ ॥੮॥
नदरि करे कै आपणी आपे लए मिलाइ जीउ ॥८॥

प्रसाददृष्टिं निक्षिप्य भगवान् तान् स्वेन सह संयोजयति। ||८||

ਹੁਕਮੁ ਜਿਨਾ ਨੋ ਮਨਾਇਆ ॥
हुकमु जिना नो मनाइआ ॥

ये ईश्वरः स्वेच्छया पालनं करोति,

ਤਿਨ ਅੰਤਰਿ ਸਬਦੁ ਵਸਾਇਆ ॥
तिन अंतरि सबदु वसाइआ ॥

तस्य वचनस्य शब्दः गहने स्थातुं शक्नोति।

ਸਹੀਆ ਸੇ ਸੋਹਾਗਣੀ ਜਿਨ ਸਹ ਨਾਲਿ ਪਿਆਰੁ ਜੀਉ ॥੯॥
सहीआ से सोहागणी जिन सह नालि पिआरु जीउ ॥९॥

ते सत्या आत्मा वधूः, ये भर्तुः भगवन्तं प्रेम्णः आलिंगयन्ति। ||९||

ਜਿਨਾ ਭਾਣੇ ਕਾ ਰਸੁ ਆਇਆ ॥
जिना भाणे का रसु आइआ ॥

ये ईश्वरस्य इच्छायां आनन्दं लभन्ते

ਤਿਨ ਵਿਚਹੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥
तिन विचहु भरमु चुकाइआ ॥

अन्तः संशयं दूरीकरोतु।

ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰੁ ਐਸਾ ਜਾਣੀਐ ਜੋ ਸਭਸੈ ਲਏ ਮਿਲਾਇ ਜੀਉ ॥੧੦॥
नानक सतिगुरु ऐसा जाणीऐ जो सभसै लए मिलाइ जीउ ॥१०॥

सत्यगुरुं तं विद्धि नानक सर्वान् भगवता सह संयोजयति। ||१०||

ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਫਲੁ ਪਾਇਆ ॥
सतिगुरि मिलिऐ फलु पाइआ ॥

सच्चे गुरुणा सह मिलित्वा दैवफलं लभन्ते,

ਜਿਨਿ ਵਿਚਹੁ ਅਹਕਰਣੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥
जिनि विचहु अहकरणु चुकाइआ ॥

अहङ्कारः च अन्तः बहिः निष्कासितः भवति।

ਦੁਰਮਤਿ ਕਾ ਦੁਖੁ ਕਟਿਆ ਭਾਗੁ ਬੈਠਾ ਮਸਤਕਿ ਆਇ ਜੀਉ ॥੧੧॥
दुरमति का दुखु कटिआ भागु बैठा मसतकि आइ जीउ ॥११॥

दुरात्मना वेदना निवर्तते; सौभाग्यम् आगत्य तेषां ललाटात् प्रकाशते। ||११||

ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਤੇਰੀ ਬਾਣੀਆ ॥
अंम्रितु तेरी बाणीआ ॥

भवतः वचनस्य बाणी अम्ब्रोसियल अमृतम् अस्ति।

ਤੇਰਿਆ ਭਗਤਾ ਰਿਦੈ ਸਮਾਣੀਆ ॥
तेरिआ भगता रिदै समाणीआ ॥

तव भक्तानां हृदयं व्याप्नोति ।

ਸੁਖ ਸੇਵਾ ਅੰਦਰਿ ਰਖਿਐ ਆਪਣੀ ਨਦਰਿ ਕਰਹਿ ਨਿਸਤਾਰਿ ਜੀਉ ॥੧੨॥
सुख सेवा अंदरि रखिऐ आपणी नदरि करहि निसतारि जीउ ॥१२॥

त्वां सेवन् शान्तिः लभ्यते; अनुग्रहं दत्त्वा त्वं मोक्षं प्रयच्छसि। ||१२||

ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਆ ਜਾਣੀਐ ॥
सतिगुरु मिलिआ जाणीऐ ॥

सच्चे गुरुणा सह मिलित्वा ज्ञातुं आगच्छति;

ਜਿਤੁ ਮਿਲਿਐ ਨਾਮੁ ਵਖਾਣੀਐ ॥
जितु मिलिऐ नामु वखाणीऐ ॥

अनेन समागमेन नामजपार्थमायाति ।

ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਝੁ ਨ ਪਾਇਓ ਸਭ ਥਕੀ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ਜੀਉ ॥੧੩॥
सतिगुर बाझु न पाइओ सभ थकी करम कमाइ जीउ ॥१३॥

सत्यगुरुं विना ईश्वरः न लभ्यते; सर्वे धर्मानुष्ठानेन श्रान्ताः अभवन् । ||१३||

ਹਉ ਸਤਿਗੁਰ ਵਿਟਹੁ ਘੁਮਾਇਆ ॥
हउ सतिगुर विटहु घुमाइआ ॥

अहं सच्चि गुरवे यज्ञोऽस्मि;

ਜਿਨਿ ਭ੍ਰਮਿ ਭੁਲਾ ਮਾਰਗਿ ਪਾਇਆ ॥
जिनि भ्रमि भुला मारगि पाइआ ॥

अहं संशयेन भ्रमन् आसीत्, सः मां सम्यक् मार्गे स्थापितवान् ।

ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਜੇ ਆਪਣੀ ਆਪੇ ਲਏ ਰਲਾਇ ਜੀਉ ॥੧੪॥
नदरि करे जे आपणी आपे लए रलाइ जीउ ॥१४॥

यदि भगवान् स्वस्य अनुग्रहकटाक्षं क्षिपति तर्हि अस्मान् स्वेन सह एकीकरोति। ||१४||

ਤੂੰ ਸਭਨਾ ਮਾਹਿ ਸਮਾਇਆ ॥
तूं सभना माहि समाइआ ॥

त्वं भगवन् सर्वेषु व्याप्तः .

ਤਿਨਿ ਕਰਤੈ ਆਪੁ ਲੁਕਾਇਆ ॥
तिनि करतै आपु लुकाइआ ॥

तथापि, प्रजापतिः स्वं गोपनीयं धारयति।

ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਰਗਟੁ ਹੋਇਆ ਜਾ ਕਉ ਜੋਤਿ ਧਰੀ ਕਰਤਾਰਿ ਜੀਉ ॥੧੫॥
नानक गुरमुखि परगटु होइआ जा कउ जोति धरी करतारि जीउ ॥१५॥

हे नानक प्रजापतिः गुरमुखाय प्रकाशितः यस्य अन्तः सः स्वस्य ज्योतिं प्रविष्टवान्। ||१५||

ਆਪੇ ਖਸਮਿ ਨਿਵਾਜਿਆ ॥
आपे खसमि निवाजिआ ॥

स्वामिनः एव मानं प्रयच्छति।

ਜੀਉ ਪਿੰਡੁ ਦੇ ਸਾਜਿਆ ॥
जीउ पिंडु दे साजिआ ॥

सृजति देहात्मानं च प्रयच्छति।

Sri Guru Granth Sahib
शब्दस्य सूचना

शीर्षकम्: सिरी राग
लेखकः: गुरु नानक देव जी
पुटः: 71 - 72
पङ्क्तिसङ्ख्या: 14 - 15

सिरी राग

अस्य रागस्य आधारः मुख्यधाराभारतीयशास्त्रीयसङ्गीतस्य परम्परासु निमग्नः अस्ति । सिरी रागः स्वभावे गम्भीरः चिन्तनप्रदः च अस्ति तथा च एतादृशं वातावरणं निर्माति यत्र श्रोता तत्र दत्तं सल्लाहं श्रोतुं नेयते। श्रोता (मनः) सन्देशस्य सत्यतायाः विषये अवगतः भवति तथा च अनेन 'शिक्षणेन' विनयेन 'लाभित' ज्ञानेन च भविष्यस्य सम्मुखीकरणस्य सामर्थ्यं दीयते।